تفسير :
قسم لغو ، سوگندى است كه حكمى بر آن مترتب نشود و از روى قصد نباشد ، نظير سخن كسى كه بگويد : لا و اللَّه و بلى و اللَّه . ( نه به خدا و آرى به خدا ) .
بِما عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ
؛ يعنى بتعقيدكم الأيمان و منظور تحكيم سوگندها با قصد و نيت است . « عقدتم » به تخفيف و عاقدتم نيز قرائت شده است ، و معناى آن اين است : و لكن يؤاخذكم بنكث ما عقّدتم ؛ شما را در برابر شكستن سوگندهايى كه ياد كردهايد ، مؤاخذه مىكند در نتيجه مضاف حذف شده است و يا مقصود اين است كه : يؤاخذكم بما عقدتم إذا حنثتم ؛ شما را به واسطهء سوگندهايى كه ياد نمودهايد هر گاه به آنها عمل نكرديد ، مؤاخذه مىكند و زمان مؤاخذه [ إذا ] از اين رو كه معلوم بوده حذف شده است .
فَكَفَّارَتُهُ
؛ يعنى كفّارهء مخالفت قسم « إطعام عشرة مساكين » اطعام ده نفر مستمند است كه بايد به هر يك از آنان يك مد يا دو مد داده شود و هر مدّى دو رطل « 1 » و 1 / 4 آن است .
مِنْ أَوْسَطِ ما تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ
؛ از متوسطترين خوراكى كه به اهل خود مىدهيد ، زيرا بعضى از مردم در تهيهء خوراك براى زن و بچه خودشان اسراف و برخى نسبت به آنها سختگيرى مىكنند . بهترين خوراك نان و گوشت و كمترين آن ، نان و نمك است .
از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه آن حضرت أهاليكم به سكون يا قرائت فرموده و آن اسم جمع براى كلمه اهل است مانند « ليالى » و « أراضى » ولى ساكن كردن « يا » در حال نصب براى تخفيف است چنان كه گفتهاند : رأيت معدى كرب كه از باب تشبيه
هامش
( 1 ) - « رطل » واحد وزن و مقياس وزن مايعات برابر 12 اوقيه يا 84 مثقال ، اين وزن در جاهاى مختلف تفاوت داشته ، وزنى كه در ايران يك رطل گفته مىشده معادل صد مثقال بوده « هر مثقال 24 نخود » ارطال جمع آن است فرهنگ عميد ، ج 2 ، ص 1240 . - م .