زيرا خداوند متجاوزان را دوست نمىدارد ( 87 )
و از نعمتهاى حلال و پاكيزهاى كه خداوند به شما روزى داده بخوريد و از ( مخالفت ) خداوندى كه به او ايمان داريد بپرهيزيد . ( 88 )
تفسير :
[ شأن نزول ]
روايت شده است كه روزى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم دربارهء قيامت و وضع مردم در آن روز سخن گفت و در انذار مسلمانان مبالغه كرد . آنها سخت متأثر شدند و ده تن از صحابه « 1 » در خانهء عثمان بن مظعون جمع شدند و تصميم گرفتند كه روزها روزهدار و شبها براى عبادت بيدار بمانند . گوشت و چربى نخورند و با زنان نياميزند و از پوشيدن لباس نرم خوددارى نمايند و لذايذ دنيا را ترك كنند و در انزوا به سر برند ؛ اين خبر به پيامبر رسيد ، به آنان فرمود : من چنين دستورى ندادهام ، بدن شما را نيز بر شما حقى است . شما روزه بگيريد و افطار كنيد ، عبادت كنيد و بخوابيد ، من عبادت مىكنم و مىخوابم ، روزه مىگيرم و افطار مىكنم ، گوشت و چربى هم مىخورم و با زنان آميزش مىكنم و هر كس از روش من اعراض كند از من نيست . و اين آيه نازل شد .
لا تُحَرِّمُوا
؛ يعنى خود را از آنچه حلال ، پاكيزه و لذيذ است محروم نكنيد و نگوييد : از روى زهد و براى مبالغه در ترك حلال ، آن را بر خود حرام كرديم .
وَ لا تَعْتَدُوا
؛ در معناى آن چند احتمال است :
1 - يعنى از مرز چيزهايى كه بر شما حلال شده تجاوز نكنيد و در دايرهء آنچه بر شما حرام گرديده وارد نشويد .
2 - حرام دانستن چيزهاى پاكيزه نوعى تجاوز تلقى گرديده و از آن نهى شده تا نهى از تحريم آنها در ذيل نهى از تجاوز داخل باشد .
هامش
( 1 ) - اين ده تن عبارت بودند از : على عليه السّلام ، ابو بكر ، عبد اللَّه بن مسعود ، ابو ذر غفارى ، سالم ، عبد اللَّه بن عمر ، مقداد بن اسود كندى ، سلمان فارسى ، معقل بن مقرن و عثمان بن مظعون - م .