ترجمه
خداوند در قرآن ( اين حكم را ) بر شما فرستاده كه هنگامى كه بشنويد افرادى آيات خدا را انكار و استهزا مىكنند با آنها ننشينيد تا به سخن دگرى بپردازند ، زيرا در اين صورت شما هم مثل آنان خواهيد بود ، خداوند منافقان و كافران را همگى در دوزخ جمع مىكند . ( 140 )
تفسير :
أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ
؛ « أن » مخفّف « أن » و معناى جملهء أنه إذا سمعتم است . « أن » و ما بعد آن در موضع رفع است ، هر گاه « نزل » به صيغهء مجهول خوانده شود و نزد كسانى كه آن را به صيغهء معلوم خواندهاند در محل نصب خواهد بود و منظور از آنچه نازل شده آيهاى است كه در مكّه بر منافقان نازل كرده و فرموده :
وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ
: « و چون گروهى را ديدى كه براى خورده گيرى و طعن زدن در آيات ما گفتگو مىكنند . از آنان دورى گزين تا در سخنى ديگر وارد شوند » ( انعام / 68 ) .
و اين بدان سبب بود كه مشركان هنگامى كه دربارهء قرآن گفتگو مىكردند ، آن را به باد استهزا مىگرفتند از اين رو مسلمانان از مجالست با آنان نهى شده بودند ، يهود در مدينه همان عمل مشركان را انجام مىدادند ، و جمعى از منافقان كه در جلسات آنها مىنشستند از مجالست با يهود نهى شدند . و خطاب به آنان گفته شده است :
إِنَّكُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ
؛ هر گاه با ايشان مجالست كنيد شما نيز مانند آنان هستيد .
ضمير در
فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ
؛ به كسانى بر مىگردد كه جمله
يُكْفَرُ بِها وَ يُسْتَهْزَأُ بِها
؛ آنان را توصيف مىكند و گويى فرموده : با آنها كه منكر آيات ما هستند و آن را به باد استهزا مىگيرند ننشينيد .
اين آيه دلالت دارد بر اين كه مجالست با كفار و مردم فاسق و بدعت گذار ، از هر كيشى كه باشند ، حرام است .