سهيم از آن خواهد داشت ؛ و خداوند حساب هر چيز را دارد و آن را حفظ مىكند . ( 85 )
تفسير :
چون در آيات پيش از اين از سستى و مسامحه بعضى از مسلمانان در امر جهاد سخن به ميان آمد در اين آيه خداوند به پيامبر ( ص ) مىفرمايد :
فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
؛ در راه خدا جهاد كن ، اگر چه تو را تنها بگذارند ،
لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ
: تو مسئول كار خود هستى و خودت به تنهايى وظيفه دارى به جهاد بپردازى ، البته خداى سبحان ياور تو است نه سپاهت و اگر بخواهد تو را به تنهايى يارى مىكند چنان كه تو را با لشكريانت يارى مىكند .
روايت شده است كه چون ابو سفيان در روز احد به مكّه بازگشت با پيامبر قرار گذاشت كه در موسم بدر صغرى يكديگر را ملاقات كنند و چون روز موعود فرا رسيد پيامبر دستور داد مسلمانان به ميعاد بروند و آنها سستى كردند و تمايلى نشان ندادند .
از اين رو خداوند اين آيه را نازل كرد ؛ آن گاه پيامبر ( ص ) مردم را براى جنگ بسيج كرد ولى كسى جز 70 سوار با پيامبر حركت نكرد و در صورتى كه هيچ كس از آن حضرت پيروى نمىكرد او خود به تنهايى براى جهاد با دشمن حركت مىكرد .
وَ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ
؛ و مؤمنان را به جهاد تشويق كن ، تو نسبت به آنان جز تشويق وظيفهاى ندارى .
عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا
؛ شايد خداوند از آسيب كافران جلوگيرى كند . منظور از « الذين كفروا » قريش هستند كه خداوند پيامبر و مؤمنان را از شر آنان نجات داد ، زيرا ابو سفيان از جنگ منصرف شد و گفت : امسال سال خشك و بىحاصل است ، در نتيجه پيامبر اسلام ( ص ) و همراهان سالم بازگشتند .
وَ اللَّهُ أَشَدُّ بَأْساً وَ أَشَدُّ تَنْكِيلًا
؛ و خداوند داراى عذاب و كيفرى سختتر از قريش است .