مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً
؛ منظور از شفاعت نيكو شفاعتى است كه به واسطه آن شرى از يك مسلمان دور گردد و خشنودى خدا طلب شود ، و شفاعت ناپسند خلاف آن است . برخى گفتهاند : منظور از شفاعت نيكو دعا كردن براى مسلمان است ، زيرا دعا كردن در حق او به منزله شفاعت كردن از او نزد خداوند است ، و در حديث است كه : « هر كس پشت سر برادر مسلمانش براى او دعا كند دعايش مستجاب مىشود و فرشتهء خدا به او مىگويد : دو برابر آن براى تو نيز خواهد بود و منظور از « نصيب » در آيه همين است ، و اگر مسلمانى را نفرين كند عكس اين است » « 1 » .
اصل كلمهء « شفاعت » از شفع ، ضد وتر است و كسى كه براى ديگرى وساطت مىكند ، در حقيقت خود را رفيق و دوم او قرار داده است .
« كفل » نيز به معناى بهره و نصيب است و گويا به بهرهاى كه از شرّ حاصل گردد اطلاق مىشود .
« مقيت » : كسى است كه به اندازهء حاجت چيزى را عطا مىكند . و گفتهاند :
كسى است كه قدرت داشته باشد .
[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 86 تا 87 ]
وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيباً ( 86 ) اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثاً ( 87 )
ترجمه
و هنگامى كه كسى به شما تحيّت گويد پاسخ آن را به طرز بهتر دهيد يا ( لا اقل ) به همان گونه پاسخ گوييد ، خداوند حساب همه چيز را دارد . ( 86 )
خداوند معبودى جز او نيست ، و به طور قطع همهء شما را در روز رستاخيز كه شك در
هامش
( 1 ) -
من دعا لأخيه المسلم به ظهر الغيب استجيب له و قال له الملك ، و لك مثلاة فذلك النّصيب ، و الدّعوة على المسلم بضدّ ذلك .