دور ، گفته شده : مقصود همسايگانى است كه با انسان خويشاوندى نزديك دارند و همسايگانى كه خويشاوندى ندارند و بيگانهاند .
وَ الصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ
؛ و كسى كه همراه و مصاحب با انسان است ، اعم از اين كه در سفر با او رفيق باشد ، يا همسايهء ديوار به ديوار و يا شريك او باشد و يا كسى كه در مجلسى كنار وى نشسته است ، در هر صورت بر انسان لازم است كه حق او را رعايت كند .
وَ ابْنِ السَّبِيلِ
؛ و به مسافرى كه از سفر بازمانده است . و گفتهاند : منظور ميهمان است .
« مختال » ؛ خود خواه نادانى است كه از اكرام خويشاوندان و همراهان خود ، سرباز مىزند .
« فخور » : كسى كه به زيادى مال و ثروت خود فخر مىفروشد .
الَّذِينَ يَبْخَلُونَ
؛ يا بدل از من كان مختالا فخورا و [ محلا ] منصوب يا مرفوع است ، به اعتبار اين كه فعلى دال بر مذمّت ايشان در تقدير باشد ، و يا مبتدا و خبر آن محذوف است و گويى گفته شده : الذين يبخلون و يفعلون كذا ملومون مستحقون للعقوبة ؛ يعنى نسبت به آنچه خود دارند و آنچه در دست ديگران است بخل مىورزند و به آنها امر مىكنند كه بخل بورزند ، چنان كه در مثل آمده است : أبخل من الضنين بنائل غيره ؛ بخيلتر از بخيل است در اين كه كسى غير از او بخششى به ديگران عطا كند .
وَ يَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ
؛ با اظهار فقر نزد مردم ، ثروتى را كه خدا از فضل خود به آنان داده مخفى مىكنند . و گفتهاند : آنان يهود بودند كه صفات رسول خدا ( ص ) را كتمان كردند .