ترجمه
حال آنها چگونه است ، آن روز كه براى هر امتى گواهى بر اعمالشان مىطلبيم و تو را گواه اينها قرار خواهيم داد ( 41 )
در آن روز آنها كه كافر شدند و با پيامبر ( ص ) به مخالفت برخاستند آرزو مىكنند كه اى كاش ( خاك بودند و ) خاك آنها نيز با زمينهاى اطراف يكسان مىشد ( و بطور كلى محو و فراموش مىشدند ) و در آن روز نمىتوانند سخنى را از خدا پنهان كنند . ( 42 )
تفسير :
فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ
؛ چه خواهند كرد كافران هنگامى كه پيامبر هر امّتى را گواه بياوريم تا به آنچه امتهايشان انجام دادهاند گواهى دهند .
وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً
؛ و تو را اى محمّد بر قومت گواه آوريم . و مقصود آيه اين است كه خداى سبحان روز قيامت هر پيامبرى را بر امّت خويش گواه مىآورد و آن پيامبر به نفع و يا به ضرر امّت خويش گواهى مىدهد .
از ابن مسعود روايت شده كه او اين آيه را بر پيامبر گرامى ( ص ) قرائت كرد و چشمان حضرت پر از اشك شد ، در صورتى كه شاهد اعمال [ پيامبر ( ص ) ] از بيم اين گفتار مىگريد بنگر كه در اين حالت مشهود عليه براى خوددارى از ارتكاب عملى كه موجب شرمسارى نزد مردم مىشود چه بايد بكند ! .
يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ عَصَوُا الرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّى
؛ « تسوّى » از باب تفعيل است و « لو تسوى » با حذف « تا » از « تتسوى » و « تسوى » با ادغام « تا » در « سين » نيز قرائت شده است . گفته مىشود : سويته فتسوى ، معناى آيه اين است كه كافران در آن روز دوست مىدارند برانگيخته نشوند و با خاك همسان باشند . و گفتهاند :
منظور اين است كه دوست دارند اى كاش در خاك دفن شوند و زمين بر آنان همچون مردگان هموار گردد .
وَ لا يَكْتُمُونَ اللَّهَ حَدِيثاً
؛ مقصود اين است كه نمىتوانند چيزى را از خداوند كتمان كنند ، زيرا اعضاى بدن آنها به كردارشان گواهى مىدهند .