است يعنى : همانا سخن اين است كه آنان پيش از اين در گمراهى آشكارى بودند .
« لما » [ محلا ] منصوب به « قلتم » است و « أصابتكم » به واسطهء اضافه شدن « لما » به آن در موضع جرّ است و تقدير آيه اين است : أ قلتم حين أصابتكم مصيبة يوم أحد من قتل سبعين منكم قد أصبتم مثليها يوم بدر من قتل سبعين و أسر سبعين أنى هذا ؛ يعنى : آيا هنگامى كه مصيبتى در روز احد به شما رسيد و هفتاد تن از شما كشته شد ، در حالى كه با كشتن هفتاد تن و اسير كردن هفتاد تن در ميدان جنگ بدر دو برابر آن را بر دشمن وارد ساخته بوديد ، گفتيد : اين مصيبت از كجا به ما رسيد ، و حال آن كه رسول خدا ( ص ) در ميان ماست و ما مسلمانيم و آنها مشركند ؟ !
أَنَّى هذا
؛ در موضع نصب است [ بنا بر مفعوليت ] زيرا مقول قول است و همزه [ در « أ و لما » ] براى تقرير و نكوهش است .
قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ
؛ خودتان سبب مصائبى بوديد كه به شما رسيد زيرا خارج شدن از مدينه را [ بر ماندن در آن ] اختيار كرديد و يا مركز حساس تنگهء احد را خالى كرديد .
و از على ( ع ) نقل شده است كه : خود آنان سبب اين مصيبت بودند ، زيرا پيش از آن كه پيامبر ( ص ) به آنان اجازه دهد از اسيران بدر فديه گرفتند [ و آنها را آزاد كردند ] .
إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
؛ پس از اين نيز خداوند قادر است شما را يارى كند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 166 تا 167 ]
وَ ما أَصابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَ لِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ ( 166 ) وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ نافَقُوا وَ قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ ادْفَعُوا قالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتالاً لاتَّبَعْناكُمْ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمانِ يَقُولُونَ بِأَفْواهِهِمْ ما لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يَكْتُمُونَ ( 167 )