ترجمه
( شما گمان كرديد ممكن است پيامبر به شما خيانت كند در حالى كه ) ممكن نيست هيچ پيامبرى خيانت كند و هر كس خيانت كند در روز رستاخيز آنچه را در آن خيانت كرده با خود ( به صحنهء محشر ) مىآورد سپس به هر كس آنچه تحصيل كرده داده مىشود و ( به همين دليل ) به آنها ستم نخواهد شد ( زيرا محصول اعمال خود را خواهند ديد ) ( 161 )
آيا كسى كه از خدا پيروى كرده ، همانند كسى است كه به سوى خشم و غضب خدا بازگشته و جايگاه او جهنم و پايان كار او بسيار بد است ؟ ( 162 )
هر يك از آنها براى خود درجه و مقامى در پيشگاه خدا دارند و خداوند به آنچه انجام مىدهد بيناست . ( 163 )
تفسير :
غل شيئا من المغنم غلولا ؛ يعنى چيزى از غنيمت را از روى خيانت در پنهان ربود و « أغل » يعنى مخفيانه چيزى را گرفت . و در حديث است كه « لا إغلال و لا إسلال يعنى خيانت كردن و ربودن چيزى روا نيست . و گفته مىشود : « أغله » يعنى او را خائن يافت ، و معناى آيه اين است كه براى هيچ پيامبرى روا نيست كه خيانت كند ، زيرا پيامبرى با خيانت منافات دارد و بنا بر قرائت كسانى كه « يغل » خواندهاند ، معنايش اين است كه هيچ پيامبرى را نشايد كه خيانتكار باشد ، و خيانتكار نمىشود مگر كسى كه [ ذاتا ] خائن بوده باشد .
وَ مَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِما غَلَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ
؛ يعنى هر كس خيانت كند ، روز قيامت با همان چيزى كه به آن خيانت روا داشته مىآيد در حالى كه آن را با خود حمل مىكند ، چنان كه در حديث آمده است : « روز قيامت در حالى كه آن را بر گردن خود حمل مىكند مىآيد » « 1 » . و مىتوان گفت منظور اين است كه : با آنچه از گناه و پيامدهاى آن با خود حمل مىكند ، مىآيد .
ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ
؛ اين جمله با لفظ عام [ كل نفس ] آمده است تا هر
هامش
( 1 ) -
جاء يوم القيامة يحمله على عنقه .