3 - در محلّ جرّ است ، بنا بر اين كه « بدل » از ضمير در أفواههم باشد .
لِإِخْوانِهِمْ
؛ براى برادران خود از قبيل منافقانى كه در جنگ احد كشته شدند ، و يا منظور برادران نسبى آنهاست .
وَ قَعَدُوا
؛ اين جمله در موضع حال است ، يعنى از جنگ باز ايستادند .
لَوْ أَطاعُونا
؛ اگر برادران ما در آنچه به آنها امر كرديم ، يعنى در بازماندن از جنگ از ما اطاعت مىكردند ما قتلوا كشته نمىشدند چنان كه ما كشته نشديم .
قُلْ فَادْرَؤُا عَنْ أَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ
؛ بگو مرگ را از خودتان دفع كنيد .
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
؛ اگر در اين گفتار خود راستگوييد ، زيرا شما اگر قتل را كه يكى از اسباب مرگ است ، از خود دفع كنيد ، قادر به دفع ساير اسباب آن نخواهيد بود . روايت شده است : روزى كه منافقان اين سخن را گفتند هفتاد نفر آنان هلاك شدند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 169 تا 171 ]
وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ( 169 ) فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ ( 170 ) يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ ( 171 )
ترجمه
( اى پيامبر ) هرگز گمان مبر آنها كه در راه خدا كشته شدهاند مردگانند ، بلكه آنها زندهاند و نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند ( 169 )
آنها به خاطر نعمتهاى فراوانى كه خداوند از فضل خود به آنها بخشيده است خوشحالند و به خاطر كسانى ( مجاهدانى ) كه بعد از آنها به آنان ملحق نشدند ( نيز ) خوشوقتند ( زيرا مقامات برجسته آنها را در آن جهان مىبينند و مىدانند كه ) نه ترسى بر آنهاست و نه غمى خواهند داشت ( 170 )
و ( نيز ) از نعمت خدا و فضل او ( نسبت به خودشان )