[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 13 ]
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَما آمَنَ النَّاسُ قالُوا أَ نُؤْمِنُ كَما آمَنَ السُّفَهاءُ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهاءُ وَ لكِنْ لا يَعْلَمُونَ ( 13 )
ترجمه
و هنگامى كه به آنان گفته شود ، همانند ( ساير ) مردم ايمان بياوريد ، مىگويند : آيا همچون سفيهان ايمان بياوريم ؟ بدانيد اينها همان سفيهانند ولى نمىدانند . ( 13 )
تفسير :
« سفه » در لغت به معناى كم صبرى و سبك مغزى است . و معناى آيه اين است كه هر گاه نصيحت شوند و راه رشد و صلاح به آنها نشان داده شود به اين كه گفته شود : رسول خدا را تصديق كنيد آن گونه كه مردم آن حضرت را تصديق كردهاند ، [ مىگفتند ؛ آيا ما همچون اين سفيهان ايمان بياوريم ؟ ! ] . الف و لام در « الناس » يا براى عهد است ، يعنى آن گونه كه ياران رسول خدا ايمان آوردهاند و شما آنان را مىشناسيد ، ايمان بياوريد و شايد مقصود از « الناس » عبد اللَّه بن سلام و همفكران او باشند . يعنى ايمان بياوريد هم چنان كه ياران و برادرانتان ايمان آوردند .
و يا الف و لام « الناس » براى « جنس » است ، يعنى ايمان بياوريد آن گونه كه انسانهاى كامل ايمان آوردهاند ، يا منظور اين است كه خدا مؤمنان را مردم حقيقى مىداند و ديگران را مانند بهائم مىداند كه حق را از باطل تميز نمىدهند .
استفهام در « أ نؤمن » استفهام انكارى است و الف و لام در « السفهاء » به « الناس » اشاره دارد ، و تفاوت اين آيه با آيهء قبل اين است كه در اين آيه از منافقان تعبير به « لا يعلمون » و در آيه پيش تعبير به « لا يشعرون » شده است ، زيرا امر دين و واقف شدن بر اين كه مؤمنان بر حقند و منافقان بر باطل ، احتياج به تأمل و دقّت نظر و برهان و استدلال دارد ، ولى نفاق و دو رويى با تمام مفاسدش امرى دنيوى است ، مانند امرى محسوس و ديدنى . و چون خداى متعال « سفاهت » را يكى از نشانههاى منافقان ذكر كرده است از اين رو ذكر « علم » [ و تعبير به « لا يعلمون » ] مناسبتر است .