كنيد ، و پيامبر ( ص ) روز فتح مكّه اين دستور را در مورد كسانى كه اسلام نياورده بودند اجرا كرد .
وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ
؛ عذابى كه انسان از رنج و مصيبت وارد بر او تحمل مىكند ، براى او از كشته شدن سختتر است . در اين آيه اخراج از وطن از جمله رنجهايى به حساب آمده كه انسان براى خلاصى از آن آرزوى مرگ مىكند .
بعضى گفتهاند : منظور از « فتنه » در اين آيه « عذاب آخرت » است ، چنان كه در آيهء ديگرى فرموده :
ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ
؛ « بچشيد عذابتان را » ( ذاريات / 14 ) .
و كسانى كه گفتهاند : گناه مشرك بزرگتر است از ارتكاب قتل در مسجد الحرام ، به خاطر اين است كه مشركان ، قتل در حرم الهى را گناه بسيار بزرگى مىدانستند و انجام آن را بر مسلمانان عيب مىشمردند .
فعل « قاتل » در آيه ، به صورت ثلاثى مجرّد يعنى : و لا تقتلوهم عند المسجد الحرام حتى يقتلوكم فيه فان قتلوكم » نيز قرائت شده است .
وقوع قتل در ميان برخى از كفار و مسلمانان به منزلهء تحقق آن در بين همه تلقى شده است ، چنان كه گفته مىشود : « اگر ما را بكشيد ما نيز شما را خواهيم كشت » .
[ در صورتى كه در نزاع ميان دو گروه تمام افراد يك گروه ممكن است كشته نشوند ] .
فَإِنِ انْتَهَوْا
؛ اگر اينان از شرك و قتل دست برداشتند ، همانا خدا آمرزنده و مهربان است ، مانند آيهء شريفهء
إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ
؛ « اى رسول ما كافران را بگو كه اگر از كفر خود دست كشيده و به راه ايمان باز آييد ، هر چه از پيش كردهايد بخشيده شود » ( انفال / 38 ) .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 193 ]
وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوانَ إِلاَّ عَلَى الظَّالِمِينَ ( 193 )