الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ
؛ اين ماه حرام در مقابل آن ماه حرام يعنى همانطور كه آنان احترام ماههاى حرام را ناديده گرفتند ، شما نيز آن را ناديده بگيريد .
« وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ »
يعنى در هر حرامى [ كه حلال شمرده شده ] تلافى جايز است و كسى كه حرمت چيزى را ناديده گرفت با آن مقابله مىشود و در اين هنگام كه مشركان احترام ماهى را كه شما حرام مىدانيد ، ناديده گرفتهاند ، شما نيز حرمت آن را ناديده بگيريد . سپس براى تأكيد بيشتر [ بر لزوم برخورد متقابل ] مىفرمايد :
فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ
تا آخر آيه .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ
؛ در حالى كه بر دشمنانتان غالب مىشويد از خدا بترسيد ، و اگر كسى به شما ستم كرد شما بيش از حدّ مجاز به او تعدى نكنيد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 195 ]
وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ( 195 )
ترجمه
و در راه خدا انفاق كنيد ( و با ترك انفاق ) و با دست خويش خود را به هلاكت نيندازيد و نيكى كنيد كه خدا نيكوكاران را دوست مىدارد . ( 195 )
تفسير :
وَ أَنْفِقُوا
؛ از اموال خويش در راه جهاد و راههاى نيك انفاق كنيد .
وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ
؛ « تهلكه » يعنى نابودى ، « باء » در « بايديكم » زايد است ، چنان كه به شخص تسليم شده گفته مىشود : « اعطى بيده » يعنى دستش را داد . و باء زايد است و در معناى آيه چند قول است :
1 - هلاكت را با دست خويش به خودتان اختصاص ندهيد .
2 - با ترك انفاق خود را به بدبختى نيندازيد ، چه در اين صورت دشمنان بر شما چيره شده و شما هلاك مىشويد . چنان كه گفته مىشود : « فلانى با دست خود خودش را هلاك كرد » .
3 - منظور اين است كه در انفاق زياده روى نكنيد [ جبائى ]