فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ
؛ گناه تغيير وصيّت تنها بر كسانى است كه وصيّت را تغيير دادهاند ، و بر وصيّت كننده و وصيّت شونده گناهى نيست . زيرا اينان از حق منحرف نشدهاند .
إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
؛ اين جمله در مقام تهديد كسانى است كه وصيّت را تغيير دهند .
فَمَنْ خافَ
؛ كسى كه انتظار دارد و بداند ، و در كلام عرب رايج است كه مىگويند :
اخاف ان يقع امر كذا و منظورشان انتظار و ظن قوى است كه به منزلهء علم است يعنى من علم به وقوع فلان امر دارم . « 1 »
مِنْ مُوصٍ جَنَفاً
؛ ( كسى كه بداند ) وصى در وصيّت خود اشتباه كرده و از حق منحرف شده است .
أَوْ إِثْماً
« 2 » ؛ يا اين كه وصيّت كننده به عمد و گناه از حق منحرف شده باشد .
فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ
؛ بين ورثه و آنهايى را كه بر ايشان وصيّت شده اصلاح كند و اختلاف ميان آنان را بر طرف سازد .
فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ
؛ در اين صورت گناهى بر او نيست ، زيرا تغيير وصيّت ، تبديل باطل به حق است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 183 تا 184 ]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ( 183 ) أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَ عَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 184 )
هامش
( 1 ) - از اين قبيل است گفتار خداوند :وَ أَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلى رَبِّهِمْ :با اين قرآن كسانى را كه مىدانند در پيشگاه خداوندشان حضور خواهند يافت بترسان ( انعام / 51 ) . - م .
( 2 ) - در روايتى از حضرت صادق ( ع ) نقل شده كه فرمود :جَنَفاً أَوْ إِثْماًبه اين تفسير شده كه وصيت كننده در وصيّتش تعدى كرده و به زيادتر از ثلث وصيّت كند ، اين تفسير از ابن عباس نيز روايت شده است .