نيستند در حالى كه هر دو دسته كتاب آسمانى را مىخوانند و اين گونه دعويها نظير گفتار و مجادلات مردمى است كه از كتاب آسمانى بىبهرهاند و خداوند در روز قيامت در اختلاف آنها داورى خواهد كرد . ( 113 )
تفسير :
« عَلى شَيْءٍ »
براى نشان دادن مبالغه شديد است يعنى يهود ( به اعتقاد نصارى ) و نصارى ( به اعتقاد يهود ) مردمى قابل اعتنا نيستند مانند كلام عرب كه مىگويد : اقل من لا شىء ؛ يعنى كمتر از هيچ .
وَ هُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ
؛ « واو » حاليه و الف و لام « الكتب » براى جنس است ، يعنى آنان ( يهود و نصارى ) اين سخنان را به يكديگر مىگفتند در حالى كه جزو دانشمندان و تلاوت كنندگان كتاب [ تورات و انجيل ] بودند .
كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ
؛ اى پيامبر آنچه تو از آنان شنيدى ، شيوهء گفتار مردم نادانى است كه از دانش بىبهرهاند و از تلاوت كنندگان كتاب نيستند ، مانند بتپرستان و مادّيون و امثال اينان .
لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْءٍ
؛ خداوند در اين جمله در مقام توبيخ يهود و نصارى است زيرا آنان با اين كه از علما و دانشمندان آيين خود بودند ، خود را [ با گفتارشان ] در رديف جاهلان قرار دادند .
فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ
؛ پس خداوند حكم مىكند ميان يهود و نصارى در روز قيامت در آنچه اختلاف دارند و [ زجّاج مىگويد ] حكم خدا اين است كه بنماياند به آنها هر كه را آشكار وارد بهشت مىكند و هر كه را آشكار وارد جهنّم مىنمايد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 114 ]
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى فِي خَرابِها أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلاَّ خائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ( 114 )