ترجمه
آنها گفتند ، هيچ كس جز يهود يا نصارى هرگز داخل بهشت نخواهد شد ، اين آرزوى آنهاست ، بگو اگر راست مىگوييد دليل خود را ( بر اين موضوع ) بياوريد . ( 111 )
آرى كسى كه در برابر خداوند تسليم شود و نيكوكار باشد ، پاداش او نزد پروردگارش ثابت است ، نه ترسى بر آنهاست و نه غمگين خواهند شد ( بنا بر اين بهشت خداوند در انحصار هيچ طايفهاى نيست ) . ( 112 )
تفسير :
ضمير در « قالوا » به اهل كتاب باز مىگردد و تقدير آيه چنين است : « قالت اليهود لن يدخل الجنة الا من كان هودا » و « قالت النصارى لن يدخل الجنة الا من كان نصارى » ، و به خاطر اختلاف نظرى كه ميان يهود و نصارى وجود داشت و براى اين كه هر شنوندهاى گفته آنان را به خودشان نسبت دهد و دچار اشتباه نشود ، خداوند گفتار هر دو را در هم آميخته است و فرموده است :
وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى
و از اين قبيل است قول خداى تعالى :
وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى
؛ « يهود و نصارى به مسلمانان گفتند كه به آيين ما در آييد » ( بقره / 135 ) .
« هود » جمع « هائد » است ، و در جملهء
إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى
اسم « كان » كه ضمير مستتر ( هو ) در آن باشد به اعتبار لفظ « من » مفرد آمده و خبر « كان » يعنى « هودا » به اعتبار معناى « من » به صورت جمع آمده است .
تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ
؛ اين جمله اشاره است به آرزوهاى اهل كتاب ، و آرزوى آنان اين بود كه بر مؤمنان خيرى از پروردگارشان نازل نشود و آنان را به كفر