أو مسترد شود كه سرانجام صاحبان گوسفند ، گوسفند خويش را وبرزگران كشت خويش را خواهند داشت .
داوود گفت : داورى تو از داورى من بسى درستتر است « 1 » ، آنگاه قضاوت سليمان را كه در حفظ أصل سرمايهء هر يك از طرفين استوارتر بود ، پذيرفت .
سيد قطب مىگويد : هر يك از حكم داوود وسليمان در اين باره اجتهادي بود وخداوند متعال نيز به نحوهء داورى آنان نظارهگر بود ، بنابراين قضاوتى استوارتر را به سليمان الهام كرد وفهم أو از آن به صواب نزديكتر بود ، چرا كه داوود در حكم خويش تنها به جبران كشت از ميان رفته نظر داشت كه البتة اين حكم فقط « عدالت » است ، اما در حكم سليمان افزون بر عدالت ، به عمران وسازندگى نيز توجه شده ودر واقع عدالت را انگيزهء عمران وسازندگى قرار داده است واين كار أو به راستى عدالت زندهاى در هيئت سازنده وباانگيزه است . وآن ، قضاوتى از جانب خداوند والهامى است كه آن را به هر كس كه بخواهد ارزانى مىدارد ودر حقيقت هم به داوود وهم به سليمان حكمت ودانش داده بود ، چنانكه مىفرمايد : « وكلّا آتينا حكما وعلما » داوود نيز در داورى خويش به خطا نرفت ، اما قضاوت سليمان ، از آن حيث كه به الهام الهى انجام پذيرفت ، درستتر بود .
داستانى نزديك به همين مضمون را كه در قرآن كريم آمده است أحمد بن حنبل از أبو هريره روايت كرده كه گفت : پيامبر أكرم ( ص ) فرمود : « دو زن همراه دو پسر خويش از جايى مىگذشتند ، كه گرگ آمد ويكى از فرزندانش را خورد ، آنگاه [ هر كس مدعى شد كه گرگ فرزند ديگرى را خورده است ] واز داوود ( ع ) داورى خواستند وداوود ( ع ) به نفع [ خواهر ] بزرگتر قضاوت كرد [ وگفت : محفوظ مانده فرزند توست ] ، آن دو زن از حضور أو بيرون شدند وسليمان ( ع ) آنها را فرا خواند وگفت : چاقو بياوريد تا أو را ميان هر دوى شما به دو نيمه تقسيم كنم ، خواهر كوچكتر گفت : خداوند به تو مهر آورد ، أو فرزند خواهر بزرگتر است ،
هامش
( 1 ) . در تفسير نسفى وتفسير فخر رازي آمده كه حسن بصرى گفته است كه اين آية از آيات محكم است وقضاوتكنندگان بايد تا روز قيامت آن را در داورىهاى خويش در نظر گيرند . اما نسفى معتقد است كه آن تنها در شريف آن بزرگواران مقرر بود بلكه در شريعت اسلامى - در شب يا روز - صاحب مواشي ضامن نخواهد بود ، مگر آنكه چارپايان راهنمايى داشته باشند . شافعي را نظر بر آن است كه به هنگام روز مسئوليتى نخواهد داشت ، چرا كه صاحب حيوان در روز حيوان خود را رها مىكند وحفظ كشت در روز بر عهدهء صاحب آن است ، اما اگر در شب اتفاق افتد ، صاحب حيوان مسؤول خواهد بود زيرا در شب بايد حيوان خود را بپايد ( تفسير نسفى ، 2 / 85 ؛ تفسير الكبير ، 22 / 199 ) .