شويد ، وآهن را برايش نرم كرديم . [ دستور داديم ] كه زرههاى پهن [ وكامل ] بساز ودر بافتن [ حلقهها ] اندازه نگهدار . وكار شايسته كنيد كه من به آنچه مىكنيد بينا هستم . » [ سبأ ، 10 - 11 ] . اينكه مىفرمايد :
« أَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ
/ آهن را برايش نرم كرديم » ، حسن بصرى ، قتادة ، أعمش وديگران در تفسير آن گفتهاند كه خداوند متعال آهن را چنان براي داوود نرم كرد كه آن حضرت آن را به دست خويش بدون نياز به آتش وچكش كج مىكرد ومىپيچاند . امام فخر رازي گفته است : خداوند متعال چنان آهن را براي داوود نرم كرد كه آن در دست أو همچو شمع ( موم ) بود وچنين كارى در برابر قدرت الهى امرى بس ناچيز است ؛ آهنى كه با آتش چنان نرم مىشود ، تو گويى به قلمي مىماند كه با آن مىتوانى بنويسى ، آنگاه كدامين خردمند است كه آن را به قدرت الهى بعيد بداند . قتادة مىگويد : داوود ( ع ) نخستين كسى بود كه زره بافته ، از آهن ساخت وپيش از آن زره را از استخوانها مىساختند . در سياق آيهء دهم سورهء سبأ كه به عبارت :
« وَلَقَدْ آتَيْنا داوُدَ مِنَّا فَضْلًا »
آغاز شده وآنگاه در پايان آن
« وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ »
ذكر شده ، چنين بر مىآيد كه خداوند متعال به عنوان گرم وبخشش از جانب خويش آهن را براي داوود نرم گرداند ؛ وآن در واقع يكى از معجزاتى است كه خداوند به پيامبران خويش ارزانى مىدارد واگر مراد از آن نرم كردن آهن به آتش باشد ، چنانكه در ميان مردم مرسوم است ، هرگز خداوند متعال به سياق امتنان بر داوود از آن ياد نمىكرد واز آن به نعمتي ويژه بر أو نام نمىبرد . وبرخى كسان مىگويند كه داوود ( ع ) نخستين كسى بود كه به اثر آتش در نرم كردن آهن راه برد واين امر پيش از آن حضرت كشف نشده بود ونعمت الهى بر داوود ( ع ) اين بود كه پس از آن به عنوان يكى از سنتهاى حاكم بر طبيعت شناخته شد . بر خلاف دكتر نجّار ما را چنين نظري نيست ، چرا كه معتقديم فضل خداوند بر پيامبران خويش به موجب معجزات خارقالعاده براي آنان حقي مقرر ، پيوسته ودر حق آنان واجب است . « 1 » آنگاه سيد قطب نيز همين نظر را دارد كه در ظلّ اين سياق معلوم مىشود كه رخداد نرم كردن آهن امرى خارقالعاده بوده وبشر با آن مأنوس نبوده است ، نه آنكه حرارت دادن به آهن تا چكشپذير باشد ، بلكه نرم شدن آهن به اعجاز وبدون هر گونه افزار مرسوم بوده است ، چرا كه اگر مجرّد هدايت ورهنمود به نرم كردن آهن با حرارت مىبود ، حتما به عنوان فضلى از خداوند بر حضرت داوود ( ع ) ذكر مىشد ؛ حال آنكه مىبينيم جوّ حاكم بر سياق عبارات فضاى معجزات
هامش
( 1 ) . تفسير ابن كثير ، 3 / 838 - 839 ؛ تفسير فخر رازي ، 25 / 245 ؛ تفسير نسفى ، 3 / 319 - 320 ؛ تفسير قرطبى ، 14 / 266 ؛ محمد طيب نجار ، تاريخ الأنبياء في ضوء القرآن الكريم والسنة النبوية ، 234 - 235 .