تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي ) — صفحة 694

مساهمون:

ص٦٩٤
نهك گويند . مىگويد : به سختى كيفر خواهد ديد و در مجازات وى كوتاهى نخواهد شد . ( 1 ) ( وتغ ) « من ظلم و أثم فإنّه لا يوتغ إلّا نفسه و أهل بيته » ( 1 ) ، لا يوتغ : به هلاكت نمىرساند . ( 2 ) ( وحر ) « وحر الصّدر » ( 233 / ألف ) : خشم و بدانديشى و پريشان‌انديشى . ( 3 ) ( وحى ) « توحّى » ( 278 ) : به دروغ دعوى دريافت وحى كرد . ( 4 ) ( ودع ) « فاقبل الدّعة » ( 97 ) ( 286 ) ، الدّعة : آسايش و گشايش در زندگى . ( 5 ) ( ودى ) « دية » ( 110 / ج ، 220 / ألف ، 228 ) ، دية : مالى است كه به جاى خون مقتول ، به صاحبان خون وى ، داده مىشود . ( 6 ) ( ورد ) « المتورّدون » ( 373 ) : متورّد كسى را گويند كه در پى يافتن آبشخور است . تورّد فى شىء : با ناخرسندى و ناخواسته ، به كارى دست زد . ( 7 ) ( ورط ) « لا خلاط و لا وراط » ( 98 ) ( 133 ) ورط آن است كه به سبب هراس از پرداخت زكات ، دامها را از هم جدا سازند . مانند آنكه كسى داراى چهل رأس گوسفند باشد ، ولى هنگامى كه گردآورندهء زكات بيايد ، آنها را ميان دو تن بخش كند . ( 8 ) ( ورى ) « فى الشّوىّ الوريّ مسنّة » ( 99 ) ( 192 ) ، بنگريد : « شوى » . ( 9 ) ( وزر ) « وزير » ( 314 / ألف ) : منظور از اين واژه در اينجا كسى است كه در بيرون از پايتخت ، به كار سامان بخشيدن به كشور و ادارهء آن بپردازد ، يا در فرمانروايى دست داشته باشد . ( 10 ) ( وسق ) « الوسق » ( 20 ، 78 ) ، وسق : شصت صاع است . صاع پيمبر ( ص ) هشت رطل و مدّ او ، دو رطل بود ؛ جمع وسق ، أوساق و أوسق است ( كتاب الأموال ، أبو عبيد ص 517 و پس از آن ) . ( 11 ) ( وسم ) « الموسم » ( * / ب ، * / ج ) : زمان برگزارى حجّ . ( 12 ) ( و صد ) « شجرة وصيده لا يعضد » ( 152 ) ، الوصيد : نام گياه يا درختى است كه ريشه‌هاى آن ، به هم نزديك‌اند . ( 13 ) ( وصم ) « لا توصيم فى الدّين » ( 133 ) ، التّوصيم : سستى و تن آسانى . ( 14 ) ( وصى ) « الوصاة » ( 141 / د ) : سفارش و تأكيد . ( 15 ) ( وضح ) « الموضحة » ( 106 ، 110 / ج ) : زخمى است كه به استخوان رسد و آن را آشكار سازد . ( 16 ) ( وطأ ) بنگريد : « وعر » . ( 17 ) ( وعر ) « لا توطئهم وعرا فتؤذيهم » ( 330 ) ، الوعر : زمين بلند و ناهموار بر خلاف سهل . مىگويد : ايشان را در جاهاى ناهموار ، راه مبر . ( 18 ) ( و فض ) « و استوفضوه عاما » ( 133 ) استوفضه : او را از خاندانش راند و دور گردانيد . ( 19 ) ( وقف ) « و لا واقف من وقفانيّته ( و در نسخه‌اى : من وقيفاه ) » ( 94 در روايتى ، 94 / ح ) وقف النّصرانىّ : به خدمتگزارى پرستشگاه پرداخت . الوقفانيّة و الوقّيفى : شغل واقف يعنى
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي ) — صفحة 694 | محمد حميد الله / سيد محمد حسينى