مىگيرد و پيكار سخت مىگردد .
( 1 ) ( نشد ) « أنشدكم باللّه » ( 15 ، 184 / ألف ) : شما را به خدا سوگند مىدهم ، از شما مىخواهم كه به خدا ، سوگند ياد كنيد . و همچنين است « نشدتك » .
( 2 ) ( نشر ) « له نشره و أكله » ( 186 ) ، نشر : به همهء گياهان رسته گويند .
( 3 ) ( نشط ) « المنشط و المكره » ( * / ج ) : منشط ، ضدّ مكره ، يعنى خرسندى و پاكدلى .
( 4 ) ( نصف ) « فبينهم النّصف » ( 94 ) ، نصف و إنصاف : دادن حق است .
( 5 ) ( نصح ) « إنّ بينهم النّصح و النّصيحة » ( 1 ) : نصح الشّيء : آن ، پاك گشت . نصح ، نقيض غشّ و ناپاكى است . نصيحة : نيكخواهى براى فرد نصيحت گشته است .
( 6 ) ( نطس ) « تنطّس بالأخبار » ( * / د ) : به كاوش و پژوهش رويدادها ، پرداخت .
( 7 ) ( نطى ) « هذا ما أنطى محمّد . . . نطيّة بتّ » ( 45 ) ؛ « أنطو الثّبجة » ( 133 ) : إنطاء به معنى إعطاء و نطيّة به معنى عطيّة است .
( 8 ) ( نغض ) « فإنّهم إذا أحسّوك أنغضتهم و رموك بجمعهم » ( 308 ) ؛ « فهم يحاولون انغاضنا و إقحامنا . . . فأقم حتّى ينغض اللّه لك عدوّك ( 310 ) ، نغض : جنبيد و پريشان گشت .
أنغضه : آن را جنبانيد ( القاموس ) .
( 9 ) ( نقب ) « فتكون مسالحك على أنقابها » ( 308 ) الأنقاب : راههايى است در كوه .
« نقيبا » ( * / د ) ؛ « نقباء » ( 290 ) ، نقيب القوم ، جمعش نقباء ، به معنى سرور و سرپرست ايشان است كه در پى دانستن چگونگى زندگى و احوال آنان مىباشد .
( 10 ) ( نقس ) « و لا يضربوا نواقيسهم » ( 353 ) ، ناقوس : پارهاى آهن يا چوب بلندى است كه ترسايان در وقتهاى نمازشان ، آن را مىنوازند ( به صدا در مىآورند ) . كلمهء ناقوس را بيشتر براى زنگ نيز به كار مىبرند ( المنجد ) .
( 11 ) ( نقع ) « مستنقع الماء » ( 325 / ألف ) : جاى گرد آمدن آب ، مانند آبگير ؛ باتلاق .
( 12 ) ( نقض ) « انتقاض عامّة » ( 280 ) ، انتقاض عهد : پيمانشكنى و ضدّ إبرام است . منظور ، سركشى و نافرمانى همهء مردم است .
( 13 ) ( نقل ) « المنقّلة » ( 106 ، 110 / ج ) : زخمى است كه استخوان را جا به جا مىسازد .
( 14 ) ( نكب ) « تنكّبت عن الطّريق » ( 14 / ألف ) : روى از راه بر گردانيد و از آن دور گشت .
( 15 ) ( نكش ) « و العدل . . . أنكش للكفر » ( 316 ) ، نكش الشّيء : آن را به انجام رسانيد و از آن آسوده گشت و آن را از ميان برد .
( 16 ) ( نوخ ) « فيها مناخ الأنعام » ( 188 ) مناخ : جايى است كه شتر را در آن مىخوابانند و نگاه مىدارند ؛ آسايشگاه شتر .
( 17 ) ( نهك ) « من سبّ مسلما أو استخفّ به ، نهك عقوبة ( 334 ) : مبالغه و زياده روى در هر كارى را ،
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي ) — صفحة 693
مساهمون: محمد حميد الله
ص٦٩٣