آييم . به زبان مسلمانان سخن نگوييم ؛ كنيههاى ايشان را بر خود ننهيم ؛ بر روى زين ننشينيم ، شمشير بر خود نياويزيم ؛ هيچ سلاحى به دست نگيريم و با خود نداشته باشيم . نقش نگين انگشتريهايمان به عربى نباشد .
مىنفروشيم ، موى جلو سرهامان را بتراشيم ؛ همواره هر جا كه باشيم ، جامههاى خود را بپوشيم ؛ زنّار بر ميان خود ببنديم . در كنشتهاى خود ، صليب آشكار نكنيم ؛ صليبها و كتابهاى خود را به گذرها و بازارهاى مسلمانان نبريم . ناقوسها را در كنيسههاى خود ، بلند ننوازيم . براى عيد سعانين ( 1 ) و نيايش باران ( 2 ) ، بيرون نرويم . در مرگ مردگان خود ، بلند شيون نكنيم ؛ در هيچيك از راهها و بازارهاى مسلمانان ، در كنار مردگانمان ، آتش نيفروزيم .
مردگانمان را نزديك مسلمانان به خاك نسپاريم . كسى از بردههاى مسلمانان را به بردگى نپذيريم . راه را به مسلمانان نشان دهيم و بىخبر به منزل ايشان نرويم .
گويد : چون نوشته را نزد عمر آوردم ، در آن افزود : هيچيك از مسلمانان را نزنيم . ما اين شرطها را به سود شما و به زيان خود و هم دينان خود پذيرفتيم و در برابر آن ، به پناه شما در آمديم . چنانچه ما يكى از اين شرطهايى را كه به سود شما و به زيان ما است ، ناديده بگيريم ، از پيمان و پناه شما بيرون خواهيم بود و شما حق داريد كه با ما مانند دشمنان و شكافافكنان رفتار كنيد .
1 . سعانين : معرّب از سريانى و يكى عيدهاى مسيحى است كه يك هفته پيش از عيد بزرگ آنان ، برگزار مىشود ( النّهاية فى غريب الحديث 2 / 369 ) . م .
2 . متن : باعوث ( بعوث ) معرّب از سريانى و در نزد مسيحيان ، مانند نماز استسقاى مسلمانان است ( النهاية ، ابن الأثير 1 / 139 ) . م .
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي ) — صفحة 800
مساهمون: محمد حميد الله
ص٨٠٠