عجب كه سكوت خود عمر بر باطل جايز باشد ، بلكه مستحسن وترك آن مستقبح باشد ; وسكوت صحابه با وصف تطرّق احتمالات عديده براي جواز سكوت - كه عمده آن خوف وهيبت است - حرام وناجايز باشد .
سوم : آنكه سكوت را بر استدلال واحتجاج باطل به كلام الهى ، أدب آن گمان بردن ، كمال بي أدبي وجسارت است ، بلكه در حقيقت اين سكوت بي أدبي است ومقتضاى أدب كلام الهى همين است كه ردّ احتجاجات واستدلالات باطله به آن كردهايد ، وتوجيهات حقه ومعاني واقعيه آن بيان كرده شود ; وآن را منافى أدب نمىداند مگر جاهلي بي أدب ، معاند دين وايمان وغافل از أدب سنت وقرآن ومبالغ در كذب وبهتان وعارف در طغيان وعدوان ، والله المستعان .
شيخ عبد الحق در “ مدارج النبوة “ گفته :
اما نصيحت لكتاب الله : ايمان آوردن به آن ، وعمل كردن [ به ] آنچه در أو است ، وتدبّر آيات ، ومعرفت معاني آن ، وتحصيل علومى كه متعلق است بدان ، وملازمت تلاوت آن ، با رعايت طهارت وتحسين صوت وحضور قلب وتعظيم آن ، وتفهم وتفقه در آن ، ودفع كردن تأويلات أهل زيغ وضلال ، وطعن ملاحده وزنادقة . ( 1 ) انتهى .
هامش
1 . [ الف ] وصل در وجوب مناصحت وى صلى الله عليه [ وآله ] وسلم 349 / 536 جلد أول . [ مدارج النبوة 1 / 359 ] .