7 - آيت 23 جمله ى « لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى » اختلاف مفسّرين نقل شد و ممكن است همانند آنچه گفتهاند بگوئيم : مقصود دوستى خود پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله است با خويشان خودش يعنى من جز خيرخواهى خويشان خود غرض ديگر ندارم و مىخواهم با دعوت آنها باسلام محبّت كنم و به راه راستشان بياورم ولى ظاهر اين است كه مقصود دوستى مردم است نسبت بخويشان پيغمبر ص و منحصر است در حضرت علي و فاطمه و خويشان نزديك كه سر آمد و رهبر مسلمين بودند و دوستى با آنها دوستى با بشريّت و خير و صلاح آدمى است نه از جهت خويشى با پيغمبر باشد و بس ، و گر نه ابو لهب عموى پيغمبر بود و بعلاوه پيغمبر دلبستگى بخويش و پيوند ندارد كه از مردم بخواهد با آنها دوستى كنند او فقطَّ راه حقّ ميخواهد . و آن خويش و پيوندش كه كومك كاران او به راه حقّ بودند دوستى آنها را از مردم خواست تا پيروشان باشند و بوسيله ى آنها بسعادت برسند . و شايد جمله ى بعد « وَمَنْ يَقْتَرِفْ - الخ » مقصود همان خويشاوندان مخصوص باشند كه علىّ و اولادش هستند چون پس از سفارش بدوستى با آنها گفته شده است : آنكه از اين خويشاوندان كه علىّ و خانواده اش باشند كار نيك بكند ما هم به خوبى در آن مىافزائيم كه مزد پيغمبرى را دوستى آنها قرار ميدهيم و خدا شكر - گزار نكوكاريهاى آن خويشان پيغمبر است كه معاونت آن حضرت و كوشش در پيشرفت اسلام كردهاند .
8 - آيت 30 « ما أَصابَكُمْ - الخ » سخن مفسّرين نقل شد و شايد مقصود همان كافران زمان پيغمبر باشند كه بدنبال آزار پيغمبر گرفتار شدند و البتّه بسيارى هم گرفتار نشدند مثل ابو سفيان و ديگران . و شايد مقصود اين باشد : قسمتى از گرفتاريهاى زندگى كه شما را در آن اختيار است البتّه اگر مصيبتى و زيانى از سوى آنها بشما برسد براى آن است كه خود آن را بد كردهايد . اگر زراعت بد مى - شود چون بد كاشتهايد . اگر از مردم اهانت مىبينيد چون حقوق آنها را مواظب نبودهايد ، و نيز مصيبتى كه در عالم ديگر بشما خواهد رسيد براى اين است كه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 460
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٦٠