در برابر اجابت و تصديق از فضل خود به آنها مىافزايد .
« وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِه » 26 كشف نوشته : اين زيادت بقول مفسّران اهل سنّت ديدار خداوند است ، بو بكر شبلى وقتى در غلبات وجد خويش گفت : بار خدايا فردا همه را نابينا انگيز تا جز من تو را كسى نبيند ، باز وقتى ديگر گفت : بار - خدايا شبلى را نابينا انگيز ، دريغ بود چون من تو را بيند . آن سخن اوّل غيرت بود بر جمال از ديده ى اغيار ، و آن ديگر غيرت بود بر جمال از ديده ى خود .
و در راه جوانمردان اين قدم از آن قدم تمامتر است و عزيزتر « 1 » .
از رشك تو بر كنم دل و ديدهء خويش
تا اينت نبيند و نه آن داند بيش
« وَلَوْ بَسَطَ اللَّه - الخ » 27 مجمع : ابن عبّاس گفت : يعنى اگر روزى همه ى مردم را خدا گشاده بدارد هر روزى آرزوئى كنند برتر از مقام خود مقامى و از منزل خود منزلى ديگر بخواهند و اسبى بهتر بخواهند .
كشف : خباب بن أرت گفت : ما گروه اصحاب صفّه چون اموال يهود بنى - قريظه و ديگران در چشم ما آمد و آرزوى آن كرديم به اين آيه خداوند ما را تنبيه كرد و آن آرزو از دل ما بيرون برد و آرامش قناعت بجايش گذارد .
فخر : چند جهت براى معنى اين آيه نقل كردهاند : 1 - اگر به همه بيكسان وسعت روزى داده شود كسى كار ديگرى را نخواهد پذيرفت و رشته ى زندگى بشر گسيخته مىشود . 2 - آيه مختصّ است بعرب كه اگر بارندگى و علف برايشان در بيابان فراوان ميشد و آب و نانشان فراهم ميشد سركشى ميكردند و بغارت و كشتار يكدگر مىپرداختند . 3 - انسان خوى گردنفرازى و خودخواهى دارد و اگر بىنياز شد اين خوى او به كار مىافتد و اگر بيچاره و نادار بود آرام مىشود و فرمان مىبرد .
« يُنَزِّلُ الْغَيْثَ » 28 فخر : با تشديد و تخفيف زاى قراءت شده است ، و هم در آيت بعد « فَبِما كَسَبَتْ » در مصاحف مدينه و شام بدون « فاء » بوده است و نافع
هامش
( 1 ) دعاى شبلى خواه مستجاب شود يا نشود ، آنچه مسلم است بندگان چه بينا و چه كور خدا را نه در دنيا و نه در عقبى نخواهند ديد * ( ( لا تُدْرِكُه الأَبْصارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأَبْصارَ ) ) * و اين گونه سخنان را جز در غلبات وجد نگويند . ( مصحّح )