« بَشِيراً وَنَذِيراً » 4 طبرى : اين دو كلمه يا صفت هستند يا نصب بر مدح به اين صورت « ذكرنا بشيرا و نذيرا » .
« الَّذِينَ لا يُؤْتُونَ الزَّكاةَ » 7 كشف : ابن عبّاس گفته است : يعنى « لا إِله إِلَّا » نميگويند و روان خود از پليدى پاك نميكنند كه مشرك هستند و نجس . حسن بصرى گفته است : يعنى معتقد بوجوب زكات نيستند و نميدهند . و در قرآن نام زكات به دو جور آورده شده است : 1 - با ياد « صلاة » مثل « يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ » كه مقصود زكات مال است . 2 - بتنها گفته شده است مثل « أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها » و « خَيْراً مِنْه زَكاةً » مقصود پاكى است و ديندارى .
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا - الخ » 8 كشف : يعنى مزدشان قطع و منع نشده است و منّتى و تيرگى و آزارى بر آنها نيست . سدّى گفت : اين آيه ، براى بيمارها و پيرهاى ضعيف و زمينگيرها نازل شده است كه از طاعت و عبادت ماندهاند اين آيه دلدارى آنها است .
« خَلَقَ الأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ » 9 كشف : اين آيه براى اين است كه به آدمى بفهماند آرامى و آهستگى بهتر است از شتاب تا سنّت باشد براى مردم به آرام كار كردن و آهسته رفتن و گر نه ميتوانست بيك دم بيافريند .
مجمع : بعضى گفتهاند : مقصود از اين آيه فهماندن بمردم است كه آفرينش در نتيجه ى قدرت و اختيار بوده است كه بمدّت معيّن انجام شده است و گر نه اگر مولود طبيعت بود بيك حالت و يك دم نمودار ميشد .
فخر : جمله ى اوّل آيه « أإِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ » با يك همزه و ياى ساكن خفيف « اينكم » و نيز با مدّ ياء خواندهاند و با دو همزه قراءت عموم است . و استدلال بر آفرينش زمين در دو روز بر قدرت خداوند براى اين است كه در تورات هم اين مطلب بوده است و يهود آن را قبول داشتهاند و اعراب مكّه سخن يهود را قبول داشتهاند و اين مطالب را از آنها شنيده بودند و اين مطلب كه براى آنها گفته شده است راه اثبات قدرت خداوند است و ناچيز بودن بتهاى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 420
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٢٠