« وَرَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ » 68 كشف : وليد بن مغيره گفت : چرا به من كه در مكّه هستم و ابو مسعود ثقفى كه در طايف است و دو نفر با شخصيّت اين دو آبادى هستيم قرآن نازل نميشود ؟ اين آيت در جواب او است كه خدا آنچه مصلحت باشد مىآفريند و بر ميگزيند .
صافى : بروايت از امام اين آيه براى فهماندن بمردم است كه امام را خدا بايد معيّن كند و به اختيار مردم نيست .
« إِنَّ قارُونَ كانَ مِنْ قَوْمِ مُوسى » 76 طبرى : ابن جريج گفته است : يعنى پسر عموى موسى بود . مجمع : يعنى از طائفهء بنى اسرائيل بود .
« فَبَغى عَلَيْهِمْ » 76 كشف : يعنى قارون بر موسى و بنى اسرائيل برترى جست براى مال فراوان خود ، و بعضى گفتهاند : او مأمور فرعون بود در جمع ماليات و در آن كار ستم بر بنى اسرائيل ميكرد و از آنچه بايد بدهند فزون مىخواست و گفتهاند : براى برترى يك وجب لباس خود را بلندتر از ديگران درست ميكرد و بر زمين ميكشيد و نيز سبك شمردن فقرا و هم حسد بر پيغمبرى موسى عليه - السّلام را موجب بغى او شمردهاند .
« ما إِنَّ مَفاتِحَه » 76 كشف : « مفاتحه » دو جور معنى شده است :
1 - جمع مفتاح بمعنى كليد . 2 - جمع مفتح بفتح ميم بمعنى اندوخته و خزانه مثل « وَعِنْدَه مَفاتِحُ الْغَيْبِ » يعنى اندوخته هاى نهانى پيشگاه خداوند است و روايت است « خزائن السّماء المطر و خزائن الارض النّبات » . يعنى اندوخته هاى آسمانى باران است و اندوخته هاى زمينى گياه است . و اينمعنى مناسبتر با آيه است .
« وَلا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيا » « 1 » 77 ابو الفتوح : از علىّ عليه السّلام نقل است كه فرمود : يعنى فراموش مكن كه بهره ى تو در زندگى آن اندازه است كه از راه حلال روزى تو را بس باشد .
هامش
( 1 ) اين كلام ظاهرا حكايت نصيحتى است كه قوم موسى بقارون مىكردند ، و تتمّه كلام آنها است نه آنكه رأسا كلام خدا باشد .