كه بيخردى شما را جوابى بيخردانه گوئيم . بعضى گفتهاند : اين سخنى است كه ميان مؤمن و كافر براى بردبارى است و بر خود هموار كردن كار و عقيده ى طرف و ميان مؤمنين تحيّت است و خوش آمد گفتن .
وجوه القرآن تفليسىّ : سلام در قرآن بپنج معنى به كار رفته است :
1 - خداوند ، در سوره ى حشر « هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ » يعنى به دور از هر بدى .
2 - بمعنى بهتر ، در سوره ى فرقان « إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً » يعنى پاسخ سخن آنها را به خوبى بر ميگردانند و قصص « لَنا أَعْمالُنا - تا - سَلامٌ عَلَيْكُمْ » يعنى در برابر لغو جواب خوب ميگويند .
3 - ثناى نيكو ، در سوره ى و الصّافات « سَلامٌ عَلى نُوحٍ » يعنى ستايش و ثناى خوب براى نوح .
4 - سلامت و آسودگى در سوره ى هود « سَلامٌ عَلى نُوحٍ » يعنى ستايش و ثناى خوب براى نوح .
4 - سلامت و آسودگى در سوره ى هود « يا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ » يعنى اى نوح آسوده از ترس غرق و غيره پياده شو و به زمين فرود آى .
5 - سلام كردن به يكديگر ، در سوره ى نور « فَسَلِّمُوا عَلى أَنْفُسِكُمْ » يعنى بر يكديگر سلام كنيد .
كشف : اين سلام خوش آمد و ثنا نيست بلكه سلام جدائى و بيزارى است و گفتهاند : يعنى ميان ما و شما متاركه است .
« إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ » 56 ابو الفتوح : مقصود اين است كه آنچه لطف خداوندى است و موجب هدايت مانند عقل و توانائى و ديگر شرايط راهيابى كار پيغمبر نيست ، و مخالفين اين آيه را براى كفر ابو طالب گفتهاند و اين درست نيست چون اگر ابو طالب كافر بود از پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله شايسته نبود دوستى كافر .
كشف نوشته : توفيق سعادت و تحقيق هدايت از خصائص ربوبيّت است بشريّت را بدان راه نه ، و جز جلال احديّت بدين صفت سزا نه ، نيكو سخنى كه آن پير طريقت گفت : كار نه آن دارد كه از كس كسل آيد و از كسى عمل ، كار آن
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 34
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٤