« مِنَ الْخُلَطاءِ » 24 طبرى : يعنى از شركاء .
« وَقَلِيلٌ ما هُمْ » 24 طبرى : ما در اين جمله صله است و رابط لفظى كه اگر نباشد معنى درست است . و ممكن است موصول باشد و هم صله ى موصول باشد و چنين معنى شود : كم هستند كسانى كه چنين باشند .
« وَظَنَّ داوُدُ » 24 طبرى : يعنى دانست . و عرب در جمله ى خبريّه ظنّ را بمعنى علم كه از مشاهده نباشد استعمال مىكند .
مجمع : بعضى گفتهاند : بمعنى خود كلمه است كه گمان باشد .
« أَنَّما فَتَنَّاه - الخ » مجمع : قرائت عمر بن الخطَّاب با تشديد تاء و نون است ، و قراءت قتاده و ابو عمرو بن العلاء با تخفيف نون است ، تا مثنّاى فتن باشد يعنى دو ملك او را آزمايش كردند . و اين آزمايش كه در دنبالهء آن آمرزش گفته شده است به اين جمله « فَغَفَرْنا لَه » در نظر آنهائى كه گناه صغيره را براى پيغمبران عليهم السّلام روا مىدانند چنان است كه : گناه كوچكى كرد و توبه كرد و خدا آمرزيد . و آنها كه پيغمبران را از همه ى گناهها بدور ميدانند مثل اماميّه و معتزله گويند : داود براى رو آوردن بعبادت و كمال بندگى و سجود استغفار كرد ، چنان كه از ابراهيم نقل شده است « أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي » با اينكه گناه نكرده است براى كمال بندگى گفته است انتظار آمرزش گناه دارم . داود هم به همين جهت استغفار كرده است و آمرزش خواسته است و معنى « غفرنا له » در برابر استغفار داود است كه او خواست هميشه در عبادت و دور از گناه باشد ما هم پذيرفتيم و توفيق عبادت به او داديم . و آنچه موجب آزمايش و فتنه ى داود بود چند جهت گفتهاند : 1 - زنى را مردى بنام اوريا خواستگار بود كه خانواده اش ميخواستند با اوريا همسر كنند داود از جمال او آگاه شد و خواستگارى كرد و گرفت . بر اين عمل او را باز خواست كردند 2 - اوريا بجنگ رفت و كشته شد و داود مايل بزن او بود او را همسر خود كرد و آن تأسف كه بر مرگ دگر كشتگان داشت بر مرگ او نداشت از اين روى دو ملك آمدند و به
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 321
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٢١