اختيار كارش با من است .
تنوير المقباس : يعنى پس از مرگ مؤمن پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله اختيار دار كار او است چون فرمود : اگر كسى مرد و از او يتيم ماند او را نزد من آريد و اگر قرضى گذاشت بر عهده ى من است و اگر مالى گذاشت براى وارث او است .
« وَأَزْواجُه أُمَّهاتُهُمْ » 6 مجمع : از ابن مسعود و ابن عبّاس نقل است :
كه چنين ميخواندند : « و ازواجه امهاتهم و هو اب لهم » و در مصحف ابيّ بن كعب نيز چنين بوده است ، و از امام باقر و صادق عليهما السّلام نيز اين قرائت نقل شده است .
ابو الفتوح : بعضى از مفسّرين نقل كردهاند : گروهى منافق گفتند كه چرا محمّد زنهاى مطلقه ما را بهمسرى ميگيرد و ما نتوانيم ، به خدا سوگند كه چون بميرد با زنان او همسر شويم . اين جمله براى اين سخنان آمد كه زنان پيغمبر چون مادران شما هستند كه همسرىشان حرام است .
« وَأُولُوا الأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى » 6 كشف : قتاده گفت : در اوّل اسلام مهاجرين از يكدگر ارث ميبردند ، و كلبى گفته است : پيغمبر ميان هر دو نفر دو نفر مسلمين برادرى برقرار كرد و هر يك از آن دو نفر كه ميمرد آن ديگرى وارث او بود و به خويشانش چيزى نميرسيد . چون اين آيه نازل شد آن حكم برداشته شد و دستور اين شد كه خويشاوندان مقدّم هستند از مؤمن كه برادر مؤمن مرده است ، و هم از مهاجر كه وارث مهاجر ديگر ميشد ، و همين است - مقصود از « مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُهاجِرِينَ » .
« إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا إِلى أَوْلِيائِكُمْ مَعْرُوفاً » 6 مجمع : سدّى گفته است : مقصود وصيّت است براى براى برادران دينى يعنى اگرچه خويشاوندان در ارث بعضى مقدّم بر بعضى هستند و ديگرى حقّ ارث ندارد ولى ميتوانيد براى دوستان خود كه برادران دينى شما هستند نيكى كنيد و به چيزى وصيّت نمائيد .
طبرى : در معنى اين جمله اختلاف است : 1 - محمّد بن الحنفيّه گفته
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 160
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٦٠