به حساب ميآوريد ، 2 - يكى از روزهاى آفرينش آسمان و زمين به اندازه ى هزار روز به حساب شما است و مقصود اين است كه يك روز عذاب و گرفتارى كافران به اندازه ى هزار روز دنيا و حساب شما است ، 3 - شدّت و سختى عذاب جورى است كه يك روز آن به اندازه ى هزار سال از سالهاى حساب شما است در دنيا چنان كه ميگويند روز خوشى كوتاه است و روز گرفتارى دراز است ، 4 - يك روز بپيشگاه قدرت خداوند با هزار سال كه شما حساب ميكنيد يكى است و برابر ، پس دير يا زود رسيدن عذاب در قدرت حقّ تفاوتى نيست و هر وقت باشد ميرسد . و « تعدّون » با تاء و ياء به صورت غايب و حاضر هر دو قرائت شده است و نيز جمله ى « اهلكناها » در آيت جلو « اهلكتها » به صورت متكلَّم وحده نيز قرائت شده است و هم كلمه ى « معاجزين » در آيت بعد « معجّزين » با تشديد جيم كه از مصدر بر وزن تفعيل باشد نيز خوانده - اند و اين اختلاف قرائتها در معنى تأثير ندارد .
« ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَلا نَبِيٍّ » 52 كشف : كلمه ى « من » زايد است و معنى خاصّ ندارد و براى تعميم معنى نفى است ، و در معنى رسول و نبىّ اختلاف است :
1 - هر دو بيك معنى است ، 2 - رسول بالاتر است چون هر رسول نبىّ است و هر نبىّ رسول نيست ، 3 - رسول آنكه دين ميآورد و نبىّ نگهبان دين است ، 4 - رسول از ملك مطلب ميگيرد و نبىّ در خواب مىبيند و فرا ميگيرد .
مجمع : فرق بين اين دو كلمه فقطَّ به اين است كه رسول او است كه خدا فرستاده است و بدون اضافه و قيد به غير حضرت رسول خدا گفته نميشود ولى نبىّ او است كه بمقام شريف رسالت رسيده است ، بعضى گفتهاند : رسول آن است كه مأمور تبليغ يك ملَّت باشد ولى نبىّ مأموريت و رسالت ندارد . ولى مطلب درست ، معنى اوّل است كه در قرآن بهر دو لفظ بپيغمبر خطاب شده « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ » و يا « أَيُّهَا النَّبِيُّ » ولى رسول براى ملك و انسان گفته مىشود و نبىّ فقط به انسان گفته مىشود .
« إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِه » 52 طبرى : در معنى اين جمله
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 232
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٣٢