تبيان : ذكر تكبيرات در ايّام تشريق است .
فخر : اين جمله كنايه از سر بريدن حيوان است با به زبان آوردن نام خدا چونكه مردم مسلمان بهنگام سر بريدن حيوانات ممكن نيست نام خدا بر زبان نيارند و در اينجور سخن تنبيه مردم است بر اينكه غرض اصلى در اين قربانيها و تقرّب به خدا نام خدا بردن است و در عمل مخالفت كردن با بتپرستان كه آنها براى معبودهاى مجعول خود قربانى داشتند . و مقاتل گفته است : بهنگام سر بريدن حيوان بايستى رو به قبله اين كلمات گفته شود « بسم اللَّه و اللَّه اكبر اللَّهمّ منك و اليك » و كلبى اين كلمات را هم علاوه بر آنها دانسته است « إِنَّ صَلاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيايَ وَمَماتِي لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ » و قفال گفته است : در اين عمل قربانى شخص طورى است كه آن را عوض جان خود و براى گذشت از تقصيرات خود قرار ميدهد .
حسينى نوشته است : و ياد كنند نام خدايرا يعنى لبيك گويند .
« فِي أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ » 28 ابو الفتوح . حسن و قتاده گفتهاند : يعنى ده روز اوّل ذيحجّه .
فخر : بيشتر علماء گفتهاند « 1 » : ايّام معلومات دههء اوّل ذيحجه است و ايّام معدودات ايّام تشريق است و دليل آنها بر اين مطلب آن است كه اين روزها در نزد اعراب معلوم بوده است بواسطه ى دلبستگى آنها بحجّ كه در روزهاى آخر اين ده روز بوده است حساب آن را نگاه ميداشتند و آن روزها در نظرشان معلوم بوده است ، و موقع استفاده و منافع آنها نيز معلوم بوده است كه در اين ده روز بوده است ، مثل روز عرفه و مشعر و هم روز قربان ، و ابو مسلم و عدّه اى گفتهاند : ايّام
هامش
( 1 ) يعنى علماء اهل سنّت و جماعت .