چرخ زنان طوف كنان بر حضور
تو شده پروانه و او شمع نور
عادت پروانه ندانى مگر
چرخ زند اوّل و سوزد دگر
كعبه كزو در ره دلها ره است
جزئى از اعضاى يمين اللَّه است
در مثنوى است :
خوش بكش اين كاروانرا تا بحجّ
اى امير ، الصّبر مفتاح الفرج
حجّ زيارت كردن خانه بود
حجّ ربّ البيت مردانه بود
« ذلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللَّه » 30 كشف : كلمه ى « ذلك » در قرآن زياد استعمال شده است براى خاتمه ى سخن و « حُرُماتِ اللَّه » را ابن زيد گفته است :
مقصود بيت الحرام و بلد الحرام و مسجد الحرام و مشعر الحرام و شهر الحرام و احرام است ، و بعضى گفتهاند : حرمات حجّ است و عمره و ديگر مناسك حجّ و معنى حرمت كه نام اينها گذارده شده است و مجموع آنها را حرمات ميگويند اين است كه واجب است توجّه به آنها و حرام است دست برداشتن و هدر كردن آنها .
طبرى : « ذلك » اشاره است به آن دستورها كه معيّن شده است و معنى اين است اينها كه موظَّف شدهايد واجب است بر شما كه در حجّ از آنها تخلَّف نكنيد و هر كس اين دستورها را محترم بشمارد و در هنگام احرام رعايت كند . و مجاهد گفته است : حرمات مكّه و حجّ و عمره است و هر آنچه معصيت خدا است و از آن منع شده است .
فخر : در كشّاف گفته است : « ذلك » خبر مبتداى محذوف است كه « الشّأن ذلك » باشد يعنى مطلب همين است كه گفتيم .
« إِلَّا ما يُتْلى عَلَيْكُمْ » 30 مجمع : يعنى مگر آنچه در سوره ى مائده براى شما گفته شده است « الْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ » تا آخر .
[ أبو الفتوح : بعضى ديگر گفتهاند معنى آنست كه در حال احرام گوشت اين چهارپايان از گاو و گوسفند و شتر بر شما حلال كردند الَّا آنچه بر شما خوانند كه حرام است از صيد و گوشت او كه در آيهء « وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ ما دُمْتُمْ حُرُماً » ] .