كشتار دسته جمعى سران قريش و رسوايى بىسابقهاى كه پس از پايان جنگ در محافل جزيرة العرب مطرح شد و به آنها پوزخند مىزدند ؛ باقىماندهء قريش به اين باور رسيدند كه بايد از مسلمانان به هر صورت كه شده انتقام گرفت . به همين دليل اموال فراوانى در جهت درمانده كردن مؤمنان تهيه نموده و طرح نقشه را به ابو سفيان دادند ، ابو سفيان پس از مشاوره با يارانش تصميم گرفتند كه مدينه را در محاصره كشيده و پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و يارانش را در همان جا نابود كنند .
« 153 » رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از حركت قريش آگاه گرديد و با اصحاب به تبادل رأى پرداختند و در نتيجه تصميم گرفت كه نبرد در بيرون شهر مدينه واقع شود ، از اين رو با جمع مسلمانان به سوى احد حركت كردند يك سوم از آن جمعيت كه منافقان بودند ، در نيمه راه به مدينه مراجعت نمودند ، رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با هفتصد نفر از مسلمانان پاك ، راهى سرزمين شهادت شدند و خداوند در اين باره فرمود : « و ياد كن زمانى را كه [ در جنگ احد ] بامدادان از پيش كسانت بيرون آمدى » « 1 » .
« 154 » رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم در آن روز به صفآرايى سپاه اسلام و آرايش نظامى آنان
هامش
( 153 ) . كشف الغمّة ، ج 1 ، ص 187 چنين مىگويد :
فخرج النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بالمسلمين فكانت غزوة أحد و نفق النفاق بين جماعة من الذين خرجوا مع النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فتعاملوا به و أنساهم القضاء المبرم سوء العاقبة و المال فرجع قريب من ثلثهم الى المدينه و بقى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم في سبعمائة من المسلمين و هذه القصه قد ذكرها اللَّه تعالى في سورة آل عمران ، آيهء 121 ، في قوله تعالى : «وَ إِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقاعِدَ لِلْقِتالِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ» ) .
« پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از مدينه با جمعى از سپاه اسلام خارج شد و براى جنگ احد ( به سوى كوه احد ) رهسپار گرديد ، اما ميان سپاه اسلام جمعى از منافقان وجود داشتند كه معاملهء زشتى با پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كردند و تعهّد خود را فراموش نموده و مال دوستى آنها را از همراهى با پيامبر باز داشت و نزديك به يك سوم سپاه اسلام از نيمه راه بازگشتند و به مدينه رفتند و پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم با هفتصد نفر از مسلمانان باقى ماند و اين داستان را خداوند ، در آيهء 121 سورهء آل عمران بيان كرده است .
( 1 ) . آل عمران ، 121 .
( 154 ) . ارشاد شيخ مفيد ، ج 1 ، ص 71 ، باب دوم ، فصل 22 با اندك اختلافى در بعضى الفاظ ؛ كشف الغمّة ، ج 1 ، ص 191 .