را همهء مسلمانان و سه هزار فرشته كه در جنگ شركت داشتند به قتل رساندند .
« 150 » پس از نابود شدن هفتاد تن از شجاعان و قهرمانان قريش ، پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم يك مشت سنگريزه را بر آنها پاشيد و فرمود :
شاهت الوجوه .
« زشت باد چهرههاى شما » كه ناگهان همگى شكست خوردند و فرار كردند .
« 151 »
[ جنگ احد ]
و جنگ احد [ يكى از غزوات سرنوشت ساز بود ، چرا كه سپاهيان اسلام با بدن پر از جراحت پس از پايان جنگ به تعقيب كفار قريش حركت كردند و علت اين تعقيب علاوه بر توان رزمى سربازان سلحشور اسلام از يك سو و دشمن را دلهره و اضطراب دادن كه ديگر چنين حركتى نكنند از سوى ديگر ، به اسلام شوكتى زائد الوصف بخشيد ] كه در ماه شوال آغاز شد ، عمر على عليه السّلام به بيست و نه سال نرسيده بود .
« 152 » علت وقوع اين جنگ به خاطر جبران شكست قريش در جنگ بدر بود ، چرا كه
هامش
( 150 ) . ارشاد شيخ مفيد ، ج 1 ، ص 62 ، باب دوم ، فصل 18 وى سخن را به سنگريزه پاشيدن پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم به صورت آنها و فرارى شدن آنان ، به پايان رسانده گويد : «وَ كَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ» بامير المؤمنين عليه السّلام و شركائه في نصرة الدين من خاصّة آل الرسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و من ايّدهم به من الملائكة الكرام كما قال اللَّه تعالى «وَ كَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ وَ كانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزاً» ) : « خداوند با امير المؤمنين عليه السّلام و شركاى وى در جنگ از مخصوصان آل رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و آنان كه خداوند آنها را به وسيلهء فرشتگان تأييد و كمك نموده بود ، شرّ كفار و مشركان را از مؤمنين كفايت كردند . چنان كه خداوند مىفرمايد :
خداوند كفايت كرد مؤمنان را در جنگ و او قوى و عزيز است . » ؛ كشف الغمة ، ج 1 ، ص 187 ؛ تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 449 .
( 151 ) . كشف الغمة ، ج 1 ، ص 187 .
( 152 ) . كشف الغمّة ، ج 1 ، ص 187 ، با اختلاف در لفظ و اضافاتى از جمله گويد : و سببها أن قريشا لمّا كسروا يوم بدر و قتل بعضهم و أسر بعضهم حزنوا لقتل رؤسائهم فتجمعوا و بذلوا اموالا و استمالوا جمعا من الأحابيش و غيرهم ليقصدوا النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بالمدينة : « و سبب اين جنگ آن بود كه قريش وقتى در جنگ بدر شكست خوردند ، برخى كشته شده و بعضى اسير گشتند ، بسيار اندوهگين شدند و گرد هم فراآمدند و اموال فراوانى به افراد بخشيدند و دل گروهى از حبشيان و ديگران را به دست آوردند ، تا براى جنگ با پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم به مدينه بروند » .