1 - رسيدگى به سپاهيان و تقسيم منظم آنها در مناطق و ارزيابى آذوقههايشان ، مگر اين كه خليفه آنها را برآورد كرده باشد .
2 - رسيدگى به احكام ، برعهده گرفتن قضاوت و تعيين حاكمان .
3 - جمعآورى ماليات و گرفتن صدقات ، به كار گماردن كارگزاران در اين امور ، و توزيع آنها در ميان مستحقان .
4 - جانبدارى از دين و دفاع از حريم آن
5 - اجراى حدود شرعى .
6 - امامت در نمازها .
7 - اعزام حجاج ، و اگر منطقهء مورد نظر با دشمن هم مرز باشد ، بايد امر هشتم را نيز عهدهدار شود ، يعنى جهاد با دشمن ، تقسيم غنيمتها در جنگ و دادن خمس غنايم به افرادى كه شايستگى دريافت آن را دارند .
بيشتر ولايتهاى اسلام اين گونه بودند ، به ويژه ولايتهايى كه از مركز حكومت دور بودند مانند عراق در عهد بنى اميه و مصر و شام در زمان بنى عباس و خراسان در دوران بنى اميه و بنى عباس .
كارگزاران استكفا در دوران بنى اميه در عراق عبارت بودند از : زياد بن ابيه و فرزندش عبيد اللّه ، بشر بن مروان ، حجاج بن يوسف ، يزيد بن مهلب ، مسلمة بن عبد الملك ، عمر بن هبيره ، خالد بن عبد اللّه قسرى ، يوسف بن عمر ثقفى ، عبد اللّه بن عمر بن عبد العزيز ، و يزيد بن عمر بن هبيره ، و به حكومت هر يك از آنها ( امارة العراقين ) مىگفتند ، چون كوفه و بصره را نيز شامل مىشد .
هر اميرى از آنها مانند حاكمى مستقل با كيفيتى كه قبلا ذكر كرديم ، در حكومتش رفتار مىكرد و كارگزاران سرزمينهايى را كه تحت حكومت وى بود و ساير كارگزاران حكومتش را تعيين مىكرد . اموال را جمعآورى مىكرد و از آنها به سپاهيانش مىداد و به مقتضاى حكومت در ترميم پلها و حفر نهرها و مانند آن صرف مىكرد و هر قدر از اموال كه نزد وى باقى مىماند ، به بيت المال شام مىفرستاد .
وضعيت مصر نيز اين چنين بود ، و حاكم آن از زبان عمرو بن عاص و پس از وى از
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: سعيد راد رحيمى
ص٣٠٤