با استقلال كامل ، يا به وسيله مال معينى كه نزد خليفه در بغداد مىفرستاد و يا شرطهاى ديگرى كه تعيين مىكرد .
با اين روش اغالبه در افريقا ، ابن طاهر در خراسان ، ابن طولون در مصر استقلال يافتند ، ولى اين نواحى همچنان جزو حكومت عباسيان به شمار مىرفت و به آن امارت استكفا مىگفتند .
حكومت استيلا - منظور اين است كه خليفه از روى اجبار ، ناحيهاى را به فرماندارى واگذار كند . البته پس از اين كه فرماندارى با زور ، آن ناحيه را تصرف كرده باشد و خليفه او را در منصبش ابقا و ادارهء امور سياسى را به او واگذار مىكند . فرماندار با استيلا بر حوزهء حكومت خود به طور مستقل به امور سياسى و اداره امور كشور مىپرداخت و خليفه با نظر وى ، احكام دين را اجرا مىكرد ، اين حكومت شرايطى داشت كه بايد فرماندار آنها را رعايت مىكرد ، اين شرايط عبارتند از :
1 - حفظ منصب امامت در جانشينى از پيامبر و رسيدگى به امور مردم .
2 - اظهار اطاعت از امور دينى .
3 - وحدت كلمه در مهربانى و هميارى ، تا مسلمانان عليه دشمنان متحد شوند .
4 - قراردادهاى حكومتهاى مشروع جايز و احكام در آنها اجرا شود .
5 - كاملا اموال شرعى را بگيرد به طورى كه بدهكار دين خود را ادا كند .
6 - حدود الهى را به طور كامل نسبت به كسانى كه مستحق كيفر هستند اجرا كند .
7 - فرماندار به حفظ دين اهتمام ورزد ، وظيفه فرماندار استيلا به كارگيرى وزيران و جز آنها بود . و دولت عباسى به وسيله همين حكومتها تجزيه شد و حكومتهاى كوچكى در آن به وجود آمد مانند حكومت حمدان آل بويه ، غزنويان ، اخشيديه و جز آن و همهء آنها ، حكومتهاى مستقلى بودند كه خليفه را بر روى منبرها دعا و سكهها را به نام او ضرب مىكردند و هر ساله مال معيّنى كه مورد توافق قرار گرفته بود ، براى او مىفرستادند و او فرماندارانش را منصوب مىكرد و اين حكومت پيوسته پس از اين فرماندار ، در بازماندگانش نيز ادامه مىيافت ، مانند حكومت خديويان مصر نسبت به دولت عثمانى . آنچه گفته شده درباره حكومت عامه بود .
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — صفحة 306
مساهمون: سعيد راد رحيمى
ص٣٠٦