( خلخالى ) عهدهدار ساختن حمام جديدى شد و آن را در محل كنونى آن بنا كرد . ساخت آن در اولين روز از ماه رمضان سال 1318 ( ه . ق ) پايان يافت سپس در سال 1323 ( ه . ق ) از حلّه سيمكشى برق به كوفه انجام يافت .
در سال 1325 ( ه . ق ) سيد على كمونه متولى حرم علوى عهدهدار بناى شهر شد ، و محل وسيعى در سمت غرب مسجد جامع در محل كنونى آن بنا كرد ، و اتاقهايى در آن ساخت و بازارى براى رفاه مسافران بنياد نهاد كه ساخت آن در سال 1327 ( ه . ق ) به اتمام رسيد . سپس راه آهن - تراموا - از كوفه به نجف كشيده شد و كار آن در اوايل ماه رمضان سال 1327 ( ه . ق ) خاتمه يافت ، و يك شركت ملى آن را احداث كرد .
كوفه ، امروز ، بخشى از شهرستان نجف است كه هفت ميل از آن فاصله دارد . و آن منطقهاى زيبا ، خوش آب و هوا ، با خانههاى بسيار و راههاى منظم است كه باغها و بوستانهاى زيبايى آن را در برگرفته است ، كوفه طبق سرشماريهاى اخير داراى 15000 نفر جمعيت است و مسجد جامع بزرگ نيم ميلى از شهر كوفه فاصله دارد .
در اين جا سخن را خاتمه مىدهيم و اميدواريم كه در اين مختصر به هدف خود كه همان گردآورى مهمترين مطالب مربوط به تاريخ كوفه است دست يافته باشيم . گرچه اندك و ناچيز است و توانسته باشيم اين راه را براى كسانى كه قصد پيمودنش را دارند هموار كنيم ، همچنين براى كسانى كه مىخواهند در اين موضوع مطالبى بنويسند . ما منابع سرشارى در اختيار آنها قرار دادهايم و مطالبى در اين موضوع گرد آوردهايم كه به گمان ما اندك نيست و در گردآورى آنها به مهمترين مدارك موثق مراجعه كردهايم ، اگر همانطور كه مىخواستيم انجام شده باشد و به هدف خود دست يافته باشيم كه اين منتهاى خواسته و آرزوى ماست و اگر موفق نشده باشيم به سبب كوتاهى و سهلانگارى در تحقيق و بحث نيست ، زيرا ما نهايت سعى و تلاش خويش را مبذول داشتيم ( و هر آنچه را انسان بخواهد بدان دست نمىيابد ) در پايان بر پيامبر اكرم ( ص ) و خاندان هدايتبخش و بزرگوارش ( ع ) درود مىفرستيم .
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى ) — صفحة 560
مساهمون: سعيد راد رحيمى
ص٥٦٠