وقتى ابو هريره با معاويه به كوفه آمد ، شبها در باب كنده مىنشست و مردم هم به دور او جمع مىشدند . روزى جوانى از كوفه آمد و در مقابلش نشست و گفت :
ابو هريره ! تو را به خدا سوگند مىدهم كه آيا اين روايات را از رسول خدا شنيدى كه به على بن ابى طالب مىگفت : « اللهم وال من والاه و عاد من عاداه » ؟ ابو هريره گفت : خدايا گواهى مىدهم كه شنيدم . آن جوان گفت : پس گواهى مىدهم كه تو دشمنش را دوست داشتى و دوستش را دشمن . آن گاه برخاست و رفت .
از همهء اينها گذشته ، پيامبر ( ص ) گواهى داده كه ابو هريره اهل جهنم است . نويسندهء الاستيعاب و الاصابه و ديگران در شرح حال فرات روايت كردهاند كه :
ابو هريره و رحال بن عنفده و فرات بن حبان ، از مجلس پيامبر ( ص ) خارج شدند .
حضرت با اشاره به آنها فرمود : لضرس أحدكم في النار أعظم من احد و ان معه لقفا غاد . پس از آن ابو هريره و فرات مىگفتند : بعد از اين سخن ، همواره بيمناك بوديم [ كه شايد منظور حضرت ، ما باشيم ] تا اينكه رحال مرتد شد و با مسيلمه كشته شد .
منظور اين دو نفر آن است كه با حمل لفظ ( احدكم ) بر يك نفر حديث را تأويل كنند .
اين برداشت ، خلاف ظاهر و استعمال رايج است . خداوند فرموده است : * ( « أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَه جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنابٍ » ) * ( 1 ) ؛ * ( « كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ » ) * ( 2 ) ؛ * ( « شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ » ) * ( 3 ) * ( « حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْه رُسُلُنا » ) * ( 4 ) ؛ * ( « يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ » ) * ( 5 ) ؛ * ( « وَإِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالأُنْثى ظَلَّ وَجْهُه مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ » ) * ( 6 ) و آيات فراوان و بىشمار ديگر كه « احدكم » در همهء آنها به معناى جميع و هر يك است نه يكى . از سوى ديگر امكان ندارد كه پيامبر ( ص ) وقتى شخص معينى را در نظر دارد ، با گفتن سخنى مجمل ، موجب سرافكندگى گروهى از امتش گردد .
اگر خوف ملال نبود ، بيشتر از اين در بيان احوال اين مرد مىنوشتيم . امّا همين قدر
هامش
( 1 ) . بقره / 266 .
( 2 ) . بقره / 180 .
( 3 ) . مائده / 106 .
( 4 ) . انعام / 61 .
( 5 ) . بقره / 96 .
( 6 ) . نحل / 58 .