حاكم فقط همين زيادى را روايت كرده است . ( 1 ) وى گفته است : اسناد اين حديث صحيح است . در كنز العمال ( 2 ) نيز آن را از طبرانى و خطيب و حاكم نقل كرده است .
مطلب ششم : كرم و بخشش امير المؤمنين ( ع )
مصنّف - ضاعف اللَّه اجره - مىگويد :
احدى اختلاف ندارد كه آن حضرت ( ع ) بخشنده ترين مردمان بود تا آنجا كه جان خود را در راه خدا تقديم داشت . خداوند در حق آن حضرت ، اين آيهء مباركه را نازل فرمود كه : * ( « وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَه ابْتِغاءَ مَرْضاتِ الله » ) * ( 3 ) . بارها تمام دارايى خود را در راه خدا صدقه داد و سه روز پى در پى غذاى خود را ( به مسكين ، يتيم و اسير ) بخشيد . با دست خود باغى را آباد مىكرد سپس آن را صدقه مىداد .
فضل مىگويد :
جود امير المؤمنين از سخاوت درياها و ابرها مشهورتر و از موج پر تلاطم درياها آشكارتر است . او از بارانهاى پى در پى و فراوانى كه بر تپهها مىريزد و سيل دمانى كه از دامن كوهها مىگذرد ، بخشنده تر است .
من مىگويم :
دانستيد كه در اين مورد و ساير موارد ، بحث در افضيلت است . اگر فضل بدان اقرار كند ، مطلوب ، ثابت مىشود و اگر بدان اقرار ننمايد پس شبيه آن را بياورد ! چگونه كسى كه در همه جا در بذل جان خود بخل ورزيده و سرور كائنات را تنها رها كرده و از معركه پا به فرار گذاشته ، با كسى مقايسه مىشود كه در هنگامههاى خطرناك ، از جان خويش گذشته ؟ ! و يا چگونه كسى كه از دادن ذرهاى از مال خود به نزديكانش دريغ ورزيده و در روز هجرت تمام اموالش را با خود برده و اهل و عيالش را بدون غذا رها كرده با كسى قياس مىشود كه تمامى اموال خود را به بيگانگان بخشيده ؟ ! آيا كسى كه با شكم چرانى ، خود را از اموال مسلمانان سير مىكرد همچون كسى است كه همه را بر خود ، مقدم مىداشت و غذايش به اندازهء كفاف نبود ؟ !
هامش
( 1 ) . ج 3 ، ص 135 .
( 2 ) . ج 6 ، ص 158 .
( 3 ) . بقره / 207 .