و خباثت منسوب داشتهاند . ابن عدى تنها عيبى كه از وى مىگيرد اين است كه : « تمام روايات وى مربوط به فضايل اهل بيت ( ع ) است » . اى كاش مىدانستم آيا به واسطهء نقل چنين روايتهايى يك شخص ضعيف مىشود و مستحق خبيث شمردن مىگردد ؟ بنابراين طعن اينان در مورد ابو مريم عبد الغفارين قاسم ، راوى حديث ابن جرير و بغوى نيز - مطابق نقل ابن تيميه - بىاعتبار است . زيرا اين شخص همانطور كه در ميزان الاعتدال آمده از شيعيان مىباشد خصوصا اينكه ذهبى او را فردى علاقه مند به علم و رجال مىشمارد .
و امّا آنچه فضل به ابن جوزى نسبت مىدهد بعيد نيست كه از دروغهاى او باشد و گرنه مىبايست در كنز العمال در مورد احاديثى كه از وى نقل كردهايم اين نسبت را به او مىداد . زيرا عادت وى اين است كه از كتاب الموضوعات ابن جوزى نقل نمايد . همچنين سيوطى نيز در اللئالى المصنوعه كه برگرفته از كتاب الموضوعات است آن را ذكر نكرده است . تازه اگر بر فرض اين نسبتى كه به ابن جوزى مىدهد درست باشد ، سخن فضل غير قابل اعتنا است ؛ زيرا ابن جوزى نيز طرف نزاع مىباشد .
در مورد ستايش فضل از امير المؤمنين ( ع ) بايد گفت كه او با اين كار ، امر شرّى را پنهان مىكند . زيرا قصد او از اين كار ترويج دروغ خود و انكار روايت مصنّف دفع تهمت ناصبى بودن از خويش است . در حالى كه امكان ندارد وضعيت شخصى كه منكر واضحات است پوشيده بماند . آيا اگر اين روايتها در تأييد مذهب او بود باز همچنين برخورد مىكرد ؟
از اين امور كه بگذريم بخشى از حديثى كه مصنّف در منهاج الكرامه مىآورد اين است كه پيامبر ( ص ) چهل مرد از فرزندان عبد المطلب را گرد آورد . ابن تيميه با اين ادّعا كه تعداد مردان بنى عبد المطلب در آن زمان به چهل تن نمىرسيد ، دستاويزى براى طعن در حديث ساخته است .
ولى اين طعن موردى ندارد ، زيرا بر فرض كه اين نكته پذيرفته شود ، بعيد نيست كه مراد از بنى عبد المطلب شامل تمام بنى مطلب باشد . زيرا بنى عبد المطلب به بنى مطلب اختصاص دارند تا جايى كه جزء آنان محسوب مىشوند و به همين خاطر در محاصرهء شعب همراه آنان بودند . گواه اين امر ، گفتهء ابن اثير است . وى ضمن نقل حديث مىگويد :
بنى عبد المطلب حاضر شدند و تعدادى از بنى مطلب نيز همراه آنان ديده مىشد . اگر گفته شود : مراد فقط بنى مطلب است ، نهايت اشكالى كه وارد مىباشد اين است كه راوى
دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي ) — صفحة 313
مساهمون: الشيخ محمد حسن المظفر
ص٣١٣