فضل مىگويد :
اينكه گفته است مراد از « عم » على است از لحاظ معنى و تركيب با آيه سازگار نمىباشد و به اين شكل مىشود : * ( « عَمَّ يَتَساءَلُونَ عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ » ) * مىدانيد كه چنين تركيبى نادرست است و اما اينكه ذكر شده است كه در قبر از ولايت على پرسش مىشود . اين مطلب نيز در كتاب و سنت ثابت نشده است . اگر در قبر از اين موضوع نيز پرسش مىشد بسيار بجا مىبود كه رسول خدا ( ص ) آن را به ما مىآموخت و مانند ديگر اركان اسلام شهرت و تواتر مىيافت .
در مورد مطلبى كه از ابن مسعود نقل مىكند ، بايد گفت : قرآن كريم نسبت به آدم تصريح دارد اما اينكه مراد از آيهء سوّم فقط على ( ع ) باشد از ظاهر آيه چنين برنمىآيد و خير صحيحى نيز دالّ بر اين موضوع در دست نيست بلكه ظاهر آيه شامل حال چهار خليفهء اوّل و پادشاهان عرب در اسلام مىگردد . مطابق ظاهر آيه خداى متعال به مؤمنين وعده مىدهد كه آنان را خليفهء زمين گرداند و قدرت را از كسرى و قيصر گرفته و به مؤمنين دهد . اين مضمون آيه است ، و تفسيرى كه وى از آيه مىدهد تماما تفسير به رأى مىباشد و اينكه عموم ، اين مطالب را گفته باشند و در ميان آنان شهرت و تواتر داشته باشد كذب محض است ؛ واضحتر از كذب مسيلمهء كذّاب . زيرا مراد وى از عموم ، عموم اهل سنّت و جماعت است در حالى كه تمام مطالب او در نزد اهل سنّت متواتر نمىباشد ، گويى او معناى تواتر را نمىداند .
من مىگويم :
ابتداى اشكال وى دليل بر غفلت و مغالطه كارى اوست . زيرا هيچ كس از نازل شدن آيه در حق على ( ع ) اين تصور به ذهنش خطور نمىكند كه بايد مراد از جار و مجرور روى هم على ( ع ) باشد . زيرا روايت تصريح دارد كه مراد از مجرور يعنى « ما » استفهامى ، ولايت على ( ع ) - كه همان * ( « نَبَأٌ عَظِيمٌ » ) * است - مىباشد . احتمال دارد كه * ( « نَبَأٌ عَظِيمٌ » ) * شخص على ( ع ) باشد و دربارهء خود او - در قبر - سؤال شود . امّا به واسطهء آنكه سؤال دربارهء خود اوست به خاطر اقرار گرفتن نسبت به ولايت وى ، در روايت تعبير به پرسش دربارهء ولايت او به كار رفته است .
شاعر در اين شعر خود اشاره دارد به اينكه مراد از * ( « نَبَأٌ عَظِيمٌ » ) * اوست :
دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي ) — صفحة 282
مساهمون: الشيخ محمد حسن المظفر
ص٢٨٢