ندارد ، پس مرا پيامبر قرار ده و على را وصى پيامبر . و علَّت اينكه از ميان تمام معاصى ، بتپرستى را ذكر فرمود آن است كه مهمترين گناهى كه مانع از عصمت است اين گناه است و سبب ديگر اينكه اكثر قوم پيامبر به اين گناه مبتلا بودند .
البته در اينجا فقط مقصود اين است كه مانع مذكور در آيه را از پيامبر و على منتفى بداند ، نه اينكه سجده نكردن به بت را علَّت تامهء ختم شدن دعاى ابراهيم به آن دو بيان كند تا آنگاه لازم بيايد هر كس ولو اينكه انسان نادان و معصيتكارى باشد اگر در برابر بت سجده نكرده باشد امام شود ، يا اينكه بخواهد بگويد سجده نكردن به بت ، فضيلتى است كه در طول تاريخ به اين دو اختصاص دارد تا اينكه گفته شود : تمام كسانى كه مسلمان به دنيا مىآيند در اين فضيلت ، با آن دو شريك هستند و يا اينكه بخواهد بگويد سجده نكردن به بت ، تنها عامل ، افضليت است تا آنكه گفته شود : برخى كافرانى كه توبه كردهاند از كسانى كه مسلمان به دنيا آمدهاند برتر هستند .
بعلاوه وقتى مىگويد : « دعا به آنان ختم شد . » مراد اين است كه به آنان رسيد . نه اينكه وقتى به آنان رسيد قطع مىشود . زيرا با حرف ( إلى ) متعدى شده است . پس بدين ترتيب امامت حسن و حسين و نه امام پس از آنان را نفى نمىكند . با توجه بدانچه گفته شد ، نادرستى بافته هايى كه ابن تيميه در اين مورد ذكر كرده است روشن مىگردد . از سخنان ابن تيميه چنين برمىآيد كه وى نه تنها نبوّت شخص كافر را جايز مىشمارد ، بلكه مدّعى وقوع چنين امرى نيز مىباشد . زيرا وقتى او سجده نكردن در مقابل بت را موجب برترى نسبت به كافرى كه توبه كرده است نمىداند ، چنين استدلال مىكند كه حضرت لوط ابتدا به حضرت ابراهيم ايمان آورد و سپس خدا او را به نبوّت برگزيد و استدلال مىكند به اينكه شعيب گفت : « ما اگر پس از آنكه خدا ما را از آيين شما رهايى بخشيد مجددا به آن آيين بازگرديم خدا را متّهم به دروغگويى نمودهايم . » و خداى تعالى مىفرمايد : * ( « وَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا » ) * ( 1 ) ابن تيميه مىافزايد : اگر اينها پيامبر بودهاند و روشن است كه انبيا از ديگران برترند پس سجده نكردن در برابر بتها موجب افضليت نمىگردد . در پاسخ به وى بايد گفت :
ايمان آوردن لوط به ابراهيم مستلزم آن نيست كه وى قبلا كافر بوده باشد ، به هيچ وجه ، زيرا احتمال دارد لوط بعد از نبوّت ابراهيم متولد شده باشد يا اينكه به شريعت پيشين
هامش
( 1 ) . ابراهيم / 13 .