نكردهاند ، و اگر فرضا هم صحيح باشد دلالت بر اين نكته دارد كه على ، وصى رسول خداست ، و مراد از وصايت اين است كه ميراث علم و حكمت رسول خدا در اختيار على است . لذا چنان كه او مدعى است اين آيه دليلى بر امامت على نمىباشد .
من مىگويم :
اين حديث در منهاج الكرامه از ابن مغازلى نقل شده است و ابن تيميه منكر آن نشده بلكه در مورد صحت آن سخن داشته . در پاسخ به ايراد فضل بايد گفت : در صحّت اين حديث ترديدى نمىتوان كرد ؛ زيرا هر كسى كه در آن زمان ، روايتى در مورد فضيلت آل محمّد ( ص ) نقل مىكرد ، خود را به خطر مرگ و از دست دادن آبرو مىافكند . به همين خاطر تنها انگيزهء نقل اين گونه روايات را - همانطور كه در مقدمه آورديم - مىتوان موثّق بودن و علاقهء به راستى در آن روايت شمرد . بعلاوه ، سند حديث فعلا در اختيار ما نيست و چه بسا از نظر آنان نيز صحيح باشد .
اما چگونگى دلالت آيهء همراه با اين حديث بر امامت امير المؤمنين ( ع ) : حديث دلالت دارد بر اينكه دعاى ابراهيم در مورد برخى از فرزندانش مستجاب گشت و برخى از آنان به واسطهء آنكه پيامبر يا وصى بودند امام مردم شدند . همچنين دلالت دارد بر اينكه دعاى ابراهيم به رسول خدا ( ص ) و على ( ع ) پايان يافت . امامت پيامبر اكرم ( ص ) از طريق برگزيده شدن او به نبوّت از سوى خدا بود و امامت على از طريق برگزيده شدن او به عنوان وصى رسول خدا تحقق يافت . پس وصى بودن على ( ع ) بايد به واسطهء امامت او بر مردم باشد و امام بودن يكى از انواع وصايت است .
بر فرض كه مراد از وصى بودن ، به ارث بردن علم و حكمت نيز باشد بايد گفت كه مطابق فرمودهء خداى متعال علم و حكمت يكى از خصوصيات امامان است : * ( « أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ . » ) * ( 1 )
و اين فرموده رسول خدا ( ص ) : « هيچ يك از ما در برابر بت سجده نكرده است . »
اشاره به آن دارد كه مانع موجود بر سر راه نبوّت و امامت - يعنى معصيت و ظلم كه در آيه ذكر شده است - براى آنان وجود ندارد : * ( « لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ » ) * ( 2 ) بدين ترتيب ، معناى اين جمله كه پيامبر ( ص ) فرمود : دعاى ابراهيم به من و على ختم شد . اين است :
آن ظلمى كه خدا در آيهء شريفه مانع از رسيدن به امامت ذكر مىكند در من و على وجود
هامش
( 1 ) . يونس / 35 .
( 2 ) بقره / 124 .