اغلب مفسران معتقدند كه آيهء شريفه دربارهء زبير بن عوام و مقداد بن اسود نازل شد .
اين دو تن به فرمان رسول خدا ( ص ) مأمور شدند تا خبيب بن عدى را از چوبه اى كه او را به دار آويخته بودند پايين آورند . خبيب را در مكه به دار آويخته بودند و اطراف او را چهل تن از مشركين محاصره كرده بودند . زبير و مقداد با فداكارى و از جان گذشتگى توانستند خبيب را از دار پايين بياورند . در اين هنگام بود كه آيهء شريفه نازل شد . اگر هم در شأن امير المؤمنين على نازل شده باشد ، بر فضيلت و سعى و تلاش او در اطاعت از رسول خدا ( ص ) و جانفشانى در راه او دلالت دارد كه البته تمام اين موارد مسلم است و هيچ حرفى در آنها نيست امّا همانطور كه پوشيده نمىباشد نمىتوان اين آيه را دليلى بر امامت او شمرد .
من مىگويم :
وقتى ما به چيزى از اقوال و روايات اين قوم استدلال مىكنيم ، لازم نيست كه همهء اقوال و روايات ايشان ، با آن موافق باشد . زيرا ما به روايت يا نظرى كه مؤيّد سخن ماست تمسك مىجوييم و از آن به عنوان حجتى عليه ايشان استفاده مىكنيم . بى آنكه به آرا و روايات معارض با آن روايت توجه كنيم . چرا كه آن روايات براى ما حجت نيستند تا بتوانند معارضه كنند .
در اينجا نيز همانطور كه علَّامه از ثعلبى نقل نموده است در روايات آنان ، مواردى وجود دارد كه آيهء شريفه را در شأن امير المؤمنين بيان مىكند . مانند اين روايت ، در ينابيع الموده به نقل از ثعلبى ، و ملحمهء ابن عقبه و فضائل العترة الطاهره ابو السعادات و احياء العلوم غزالى از قول ابن عباس و ابو رافع و هند بن ابى هاله - كه در خانهء رسول خدا بزرگ شده بود - نقل شده است . حاكم نيز در مستدرك روايتى را دال بر اين نكته آورده است كه خود او و ذهبى آن حديث را از ابن عباس صحيح شمردهاند . در قسمتى از آن حديث مىگويد :
« على از جان خويش گذشت و لباس پيامبر ( ص ) را بر تن كرد و سپس در بستر او خوابيد . » ( 1 )
مانند اين حديث در مسند احمد نيز به چشم مىخورد . ( 2 ) حاكم پس از حديث فوق از على بن الحسين روايت مىكند « اولين كسى كه به خاطر خشنودى خدا از جان خويش
هامش
( 1 ) . مستدرك ، ج 3 ، ص 4 .
( 2 ) . مسند احمد ، ج 1 ، ص 331 .