حقيقتاند كه دوست داشتن اهل بيت رسول خدا واجب است و روز قيامت در مورد آن از مردم سؤال خواهد شد . در الكشاف ، اخبار ديگرى نقل مىكند و از آنها چنين استفاده مىنمايد كه مراد از خويشان در آيه ، على ، فاطمه و حسنين هستند .
همانطور كه ملاحظه كرديد اخبارى كه در تفسير لفظ « حسنه » وارد شده نيز ، محبّت اهل بيت را « حسنه » مىشمارد . ابن حجر در توضيح اين آيه مىگويد : احمد با سند صحيح از ابن عباس نقل مىكند كه مراد از « حسنه » در آيهء * ( « وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَه فِيها حُسْناً » ) * ، محبّت خاندان محمّد ( ص ) است .
در الدر المنثور از ابن ابو حاتم به نقل از ابن عباس شبيه به اين حديث نقل شده است .
در تفسير الكشاف از سدى نقل شده كه منظور از « حسنة » در آيهء * ( « وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَه فِيها حُسْناً » ) * محبّت آل محمّد ( ص ) است .
اما متأسفانه معلوم نيست كه نقل اين گونه روايت چه اندازه بر اين قوم ، گران مىنموده كه به نقل رواياتى از ابن عباس پرداختهاند كه با اين روايات ناسازگار است . و در آنها ، مخالفت با پيامبر ( ص ) و وحى به ابن عباس نسبت داده شده است . بحارى در كتاب التفسير صحيح خود در مورد اين ، كه مىگويد : « از ابن عباس در مورد معناى اين آيه سؤال شد ، سعيد بن جبير پاسخ داد : مراد از خويشان ، آل پيامبر است . ابن عباس گفت : اى سعيد ! شتاب نمودى ، هيچ خانواده اى از قريش نيست كه با او خويشاوندى نداشته باشد . و [ من از شما اجرى نمىخواهم ] مگر اينكه خويشاوندى ميان من و خودتان را پاس داريد . »
بر حسب ظاهر اين تفسير ، معنا چنين مىشود : من به خاطر خويشاوندى كه با شما دارم براى تبليغ رسالت از شما مزدى نمىخواهم مگر حفظ همان پيوند خويشاوندى و خويشاوندى او با تمام خانوادههاى قريش بود .
اين قول ، نادرست است ؛ زيرا علاوه بر اينكه با سخن پيامبر - كه قرآن بر او نازل شده - منافى است ، با ظاهر لفظ نيز سازگار نيست . زيرا معنا ندارد كه پيامبر از كسانى كه رسالت او را نپذيرفتهاند مزد بخواهد ؛ زيرا مطابق اين تفسير ، درخواست مزد از كافران است . به همين خاطر در تفسير الكشاف مىگويد : « معناى آيه اين است كه اگر نمىخواهيد رسالت مرا باور كنيد پس حق خويشاوندى را حفظ كنيد و مرا آزار ندهيد . »
نادرستى سخن زمخشرى در تفسير الكشاف واضح و بىنياز از توضيح است .
يكى ديگر از اين گونه روايات ، روايتى است كه فضل از ابن عباس نقل كرده است .
دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي ) — صفحة 107
مساهمون: الشيخ محمد حسن المظفر
ص١٠٧