ما را تنها مؤمنان حفظ مىكنند . سپس اين آيه را تلاوت فرمود : * ( « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى » ) * .
ه - حديث ديگرى است در الصواعق المحرقه ، مىگويد : بزاز و طبرانى از حسن بن على ( ع ) از طرق متعدد حديثى را نقل كردهاند كه برخى از آن طرق ، حسن است - كه ايشان خطبه اى ايراد فرمود و در آن خطبه آمده است : « من از خانواده اى هستم كه خداوند متعال محبّت آنان و ولايتشان را واجب فرمود و در آنچه بر محمّد فرو فرستاد مىفرمايد :
* ( قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى ) * صاحب الصواعق المحرقه مىگويد : در روايت ديگرى به اين شكل آمده است : از كسانى كه خدا محبتشان راى بر همهء مسلمانان واجب فرمود و آيهء * ( « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَه فِيها حُسْناً » ) * را دربارهء ايشان نازل نمود و مراد از به دست آوردن حسنه همان دوستى ماست .
حاكم در كتاب مستدرك ( 1 ) ، ضمن بيان فضايل امام حسن ( ع ) اين خطبه را آورده است .
امام حسن در پايان آن خطبه مىفرمايد : من از خانواده اى هستم كه خدا ، محبّت ايشان را بر هر مسلمانى واجب شمرده است و به پيامبر مىفرمايد * ( « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَه فِيها حُسْناً » ) * كه مراد از كسب حسنه ، محبّت ماست .
- حديثى ديگر است در الصواعق المحرقه ، ثعلبى و بغوى از ابن عباس روايت كردهاند :
هنگامى كه آيهء : * ( « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى » ) * نازل شد گروهى با خود گفتند : محمّد مىخواهد از اين طريق ، مردم را به دوست داشتن خويشانش تحريك كند . جبرئيل نازل شد و به پيامبر اطلاع داد كه مردم چنين تهمتى به او زدهاند . لذا « آيهء * ( أَمْ يَقُولُونَ افْتَرى عَلَى الله كَذِباً » ) * ( 2 ) را براى پيامبر خواند . آن گروه كه گمان باطل كرده بودند به رسول خدا ( ص ) عرض كردند : اى پيامبر ! تو بدون شك راست گفتى . پس از اين واقعه بود كه آيهء * ( « وَهُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِه » ) * ( 3 ) نازل شد .
روايات فوق و روايات مستفيضهء ديگرى كه در اينباره وجود دارد ، حاكى از اين
هامش
( 1 ) . ج 3 ، ص 172 .
( 2 ) . شورا / 24 .
( 3 ) توبه / 104 .