تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
مثنى » از كسانى نيست كه بتوان او را در استعمال لفظ به كوتاهى و سهلانگارى نسبت داد و همچنين تمايلى به امير المؤمنين على عليه السّلام نداشته است كه لفظ « مولا » را بخاطر علاقه‌مندى به آن حضرت ، به معناى « اولى » به كار برده باشد ، بلكه « ابو عبيدة » از خوارج بوده است . « ابن قتيبه دينورى » در كتاب [ غريب القرآن و مشكله 2 / 164 ] در ذيل آيه * ( مَأْواكُمُ النَّارُ هِيَ مَوْلاكُمْ ) * تصريح كرده است : « مولاكم » به معناى « اولى بكم » است . سپس براى اثبات نظريهء خود ، از شعر مذكور « لبيد » استفاده كرده است . « زوزنى » در [ شرح معلَّقه لبيد ص 106 ] منطبعه سال 1377 هجرى مطابق با 1958 ميلادى در بيروت ، در شرح بيت مزبور اظهار داشته است كه « ثعلب » مىگويد : « مولى » در اين شعر به معناى اولاى به چيزى است ، چنان كه خداى تعالى فرموده است : * ( مَأْواكُمُ النَّارُ هِيَ مَوْلاكُمْ ) * ، يعنى « اولى بكم » . همچنين در « صحيح بخارى » در تفسير « هى مولاكم » اظهار داشته كه به معنى « اولى بكم » است . چنان كه « ابن حجر عسقلانى » در [ فتح البارى فى شرح البخارى 8 / 482 ] اظهار مىدارد كه « ابو عبيدة » هم « مولاكم » را به معنى « اولاكم » آورده است . همچنين از « ابو بكر محمد بن قاسم انبارى » نقل است كه وى در كتاب معروفش به نام « تفسير المشكل فى القرآن » در ضمن اقسام مولا اظهار داشته است : « مولا » به معناى ولىّ و كسى است كه حق اولويت به چيزى را دارد و براى استشهاد از آيهء مزبور و بيتى از « لبيد » استفاده كرده است ، آنجا كه مىگويد :
كانوا موالى حق يطلبون به فأدركوه و ما ملَّوا و لا تبعوا
؛ آنان اولويت به گرفتن حق داشتند و در صدد بدست آوردن حق خود بودند تا اينكه حق را بدست آوردند و براى گرفتن حق هيچگاه احساس خستگى و رنج ننمودند .