« معناى صمد »
لفظ « صمد » با حركت ( فتحه ) به معناى سرور و آقاست ، زيرا « صمد » با سكون به معناى قصد است و از شأن سرور آن است كه مورد قصد قرار گيرد .
و به معناى دايم و هميشگى ، بلند مرتبه ، توپر و مردى كه در جنگ نه تشنه مىشود و نه گرسنه ، آمده است .
خداى تعالى نبىّ صلّى اللّه عليه و آله خود را در مقام انسلاخش از جميع كثرتها و اعتبارات مخاطب قرار داده و فرمود ، اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله در اين مقام در حالى كه اشارهكننده به ذات باشى بدون اعتبار صفتى از صفات چنين بگو :
تفسير سوره
لفظ « هو » اسم خداى تعالى است در حالى كه از جميع اعتبارات حتّى از اعتبار تعيّن مجرّد باشد ، لفظ « اللّه » يعنى ذات مجرّد .
لفظ « اللّه » يعنى اينكه ذات مجرّد از اعتبار صفات عين ذاتى است كه با اين اعتبار جميع اسما و صفات اعتبار شده و مغايرتى بين آن دو نيست مگر به اعتبار ، زيرا لفظ « اللّه » اسم ذات است به اعتبار همهى صفات و لذا گفته شده كه آن امام ائمّه است و بيان لفظ « اللّه » در اوّل سورهى فاتحه گذشت .
لفظ « أحد » ، يعنى خداى تعالى در عين اينكه مبدأ و غاية اجتماع همهى صفات است از جميع كثرتها منزّه است و هيچ شايبهى كثرتى از صفات ندارد .