وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ
زيرا آنچه كه در اين هنگام بر شخص ظاهر مىشود ولىّ امر او است ، كه چشم بصيرت اخروى او باز مىشود و مىبيند آنچه را كه ديگرى نمىبيند ، پس جهنّم و انواع عقبهها و عقوبتهاى آن را مىبيند و نيز بهشت و انواع نعمتهاى آن را مىبيند .
از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمده است كه فرمود « 1 » : روح الأمين به من خبر داده است كه خداوند آن خدايى است كه جز او خدايى نيست ، هنگامى كه خلايق ظاهر و آشكار شوند و اوّلين و آخرين جمع گردند جهنّم را مىآورد در حالى كه هزار نفر آن را گرفتهاند و هر نفر يكصدهزار از ملايكههاى غلاظ و شداد همراهى مىكنند .
و جهنم داراى تيزى ، تندى ، غضب ، صدا و صيحه است و آن شيهه و فرياد مىكشد .
اگر نبود اين مطلب كه خداوند آنان را براى حساب تأخير مىاندازد ، همه هلاك مىشدند ، سپس از جهنّم گردنى بيرون مىآيد كه احاطه بر جميع خلايق ، خوب و بد آنان دارد و خداوند هيچ بندهاى از اعمّ از ملايكه و نبىّ را خلق نكرده مگر آنكه ندا سر مىدهد : پروردگارا خودم خودم و تو نبىّ اللّه ندا مىكنى : امّتم ، امّتم .
سپس بر جهنّم صراط گذاشته مىشود كه باريكتر از مو و تيزتر از شمشير و در آن سه تا پل هست ، يكى از پلها مربوط به امانت و رحم است و بر دوّمى نماز است و بر سوّمى ربّ العالمين است كه خدايى جز او نيست .
هامش
( 1 ) تفسير على بن ابراهيم قمى - نور الثقلين ج 5 ص 574 .