اى كاش در دنيا خاك بودم و براى من حشر و نشر و حساب و عقابى نبود ، يا كاش در اين روز خاك بودم و براى من حسابى نبود ، يا كاش خاك بودم و قابليّت اين را داشتم كه اشياى ديگر از من خلق مىشد ، زيرا كافر به سبب وجود فعليّتهاى زشت كه در او حاصل مىشود و شايستهى فعليّتهاى ديگر نمىشود و در نتيجه آرزو مىكند كه كاش خاك بود و قابليّت آن را داشت كه صورتهاى ديگر از او خلق شود .
بعضى گفتهاند : پس از آنكه خلايق در يك خاك حشر مىشوند و ظالم براى مظلوم قصاص مىشود حتّى گوسفند شاخدار كه بر گوسفند بىشاخ زده است قصاص مىشود .
خداى تعالى به غير ثقلين گويد : ما شما را آفريديم و بر بنىآدم مسخّر نموديم و شما در طول زندگيتان مطيع بنىآدم بوديد ، حال برگرديد به همان خاكى كه در قبل بودهايد .
در اين موقع است كه كافر توجّه مىكند به آن چيزها كه برگشتند و خاك شدند و مىگويد : اى كاش من هم به صورت يكى از آن چيزها بودم و امروز خاك مىشدم .
بعضى گفتهاند : مقصود از كافر ابليس است كه وقتى كرامت آدم و فرزندانش را ديد ، در حالى كه آدم را سرزنش مىكرد كه از خاك است ، در اين موقع آرزو مىكند كه اى كاش اصل او نيز از خاك مىبود .
يا مقصود از كافر ، كافر به ولايت است كه آرزو مىكند اى كاش از شيعيان على عليه السّلام مىبود ، كه از ابن عبّاس روايت شده كه از او سؤال شد چرا رسول خدا على عليه السّلام را ابو تراب كنيه نمود ؟ در جواب گفت : چون او صاحب زمين و حجّت خدا بر اهل زمين بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است و بقاى زمين براى او و سكون زمين با اوست ، از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شنيدم كه مىفرمود : آنگاه كه روز قيامت شود و كافر ببيند آنچه را كه خداى تعالى براى شيعهى على عليه السّلام مهيّا نموده از ثواب و نزديكى به خدا و كرامت ، آن وقت مىگويد : كاش من خاك بودم يعنى از شيعيان
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 23
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٢٣